Lấy mật từ hũ - cách làm sạch mà không phá cấu trúc còn lại

Không có máy quay ly tâm cho ong dú. Từng hũ phải mở tay — nên toàn bộ bài toán là làm sao nhanh, sạch, và ít hại phần cấu trúc còn lại.

Chuẩn bị trước khi mở nắp

Chuẩn bị kỹ giúp rút ngắn thời gian tổ mở — thứ quan trọng nhất:

1. Dụng cụ sạch, khô, không mùi hoá chất
2. Đồ đựng có nắp — đậy ngay để không thu hút kiến và ong lạ
3. Chọn buổi sáng, trời khô ráo, đã ấm nhưng chưa nắng gắt
4. Làm ở khu riêng, không xử lý mật giữa khu tổ
5. Biết trước sẽ lấy vùng nào — không mở ra rồi mới nghĩ

Nguyên tắc khi thao tác

Hàng thứ tư quan trọng hơn vẻ ngoài: hũ chưa đầy là dự trữ đang tích, lấy hết là đàn bước vào tháng sau với tay không.

Lọc mật

Mật lấy ra sẽ lẫn mảnh sáp, đôi khi cả xác ong. Cách xử lý:

• Lọc qua lưới sạch — mắt vừa phải, không cần quá mịn
• Để tự chảy, không ép mạnh — ép làm nát sáp lẫn vào mật
• Không đun nóng để chảy nhanh hơn — nhiệt làm đổi chất mật
• Không lọc quá kỹ — mật ong dú vốn không trong veo như mật ong thường

Mật ong dú loãng hơn nên chảy qua lưới dễ. Nếu thấy khó chảy thì thường là lưới quá mịn, không phải mật quá đặc.

Dọn sạch ngay sau khi xong

Đây là bước hay bị bỏ vì mệt, nhưng bỏ là kéo rắc rối về trại:

1. Không để giọt mật hay hũ vỡ nằm lại — mùi mật kích hoạt ong lạ tới cướp và kéo kiến tới
2. Rửa dụng cụ trước khi cất
3. Đậy kín đồ đựng ngay
4. Kiểm lại khu tổ — có giọt mật nào rơi dọc đường không

Điểm 1 là nguyên nhân thật của nhiều đợt kiến tấn công sau thu hoạch — người nuôi thường đổ cho thời tiết hoặc xui.

Sau khi thu, theo dõi đàn

• Xem có ong chở nhựa cây về không — nghĩa là đàn đang xây lại, dấu hiệu tốt
• Xem có ong chở phấn không — đàn vẫn nuôi ấu trùng bình thường
• Không mở nắp lại để kiểm tra trong vài tuần
• Không tách đàn đó trong vài tháng tới
• Ghi vào hồ sơ tổ — ngày, lượng thu, tình trạng sau đó

Ghi lượng thu và thời gian đàn hồi là cách duy nhất để sau vài mùa biết mức thu nào là vừa cho trại mình — con số này không có trong sách nào.

Câu hỏi thường gặp