Yên Bái nuôi ong dú được không? Tuỳ anh ở đâu trong tỉnh

Yên Bái cũ nay thuộc tỉnh Lào Cai. Tỉnh này trải từ thung lũng sông Hồng ấm áp lên tới ruộng bậc thang Mù Cang Chải trên cao — và câu trả lời cho việc nuôi ong dú đảo ngược giữa hai đầu.

Trả lời ngắn

Vùng thấp ven sông Hồng và sông Chảy — Văn Yên, Trấn Yên, Yên Bình, thành phố Yên Bái: nuôi được ở quy mô vườn nhà, với chuẩn bị mùa đông như mọi nơi miền Bắc.

Vùng cao — Mù Cang Chải, Trạm Tấu, các xã trên cao Văn Chấn: không nên nuôi ngoài trời. Độ cao lớn, mùa đông rét sâu, có sương muối và băng giá.

Vùng quế Văn Yên — chỗ đáng chú ý nhất tỉnh

Văn Yên là vùng quế lớn nhất nước. Đồi quế trải rộng, và vùng này nằm thấp, thung lũng ấm, trồng được cả chuối, mít, cây ăn trái nhiệt đới.

Với đàn ong dú, vùng quế có hai điểm đáng nói. Quế là cây thân gỗ lâu năm, và những đồi quế lâu năm tạo ra tán che cùng độ ẩm ổn định — khác hẳn đồi trọc hay đồi keo mới trồng. Cộng thêm vườn nhà, chuối, cây bờ đồi và rừng còn sót, nguồn hoa ở đây tương đối đều trong mùa ấm.

Chỗ đặt hợp: trong vườn nhà ở thung lũng, sát tường hoặc dưới mái hiên, khuất gió bắc. Không nên đặt giữa đồi quế trống trải trên cao.

Vì sao vùng cao không được

Mù Cang Chải và các xã trên cao nằm ở độ cao lớn, mùa đông rét sâu kéo dài, nhiều nơi có sương muối, có năm có băng. Ong dú là loài nhiệt đới, không có cơ chế qua mùa lạnh dài — đàn co lại, ngừng ra ngoài, tiêu dần dự trữ rồi suy.

Chính điều kiện đó lại làm nên thế mạnh thật của vùng: sơn tra, chè Shan tuyết cổ thụ ở Suối Giàng, thảo quả, ruộng bậc thang. Những thứ này cần khí hậu mà ong dú không sống nổi.

Nếu ở vùng thấp và muốn nuôi

Mua đàn vào mùa xuân sau khi hết rét, từ người nuôi ở miền Bắc và gần nhất có thể. Bắt đầu bằng một hai thùng.

Đặt sát tường nhà hướng nam hoặc dưới mái hiên, ở thung lũng khuất gió — tránh sườn cao, đỉnh đồi và đáy thung lũng hẹp nơi khí lạnh đọng về đêm.

Không lấy mật từ tháng 8 trở đi, và năm đầu của đàn mới thì đừng lấy gì. Che mưa phùn nhưng không bọc kín thùng.

Về mật ong vùng cao

Vùng này có mật ong rừng, mật ong hoa sơn tra, mật của các loài ong bản địa — đều là sản phẩm thật và có giá trị riêng. Nhưng đó không phải mật ong dú.

Mật ong dú lỏng hơn, chua rõ hơn, và luôn ít vì một tổ chỉ cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi mỗi năm. Người mua ở vùng cao nên hỏi rõ đàn nuôi ở đâu — mật ong dú bán cho khách du lịch trên này gần như chắc chắn là hàng chở từ vùng nuôi phía nam lên.