Đặt thùng ong dú ở Vũng Tàu: phố biển và chuyện gió

Vũng Tàu nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là phố biển: ba mặt giáp nước, gió gần như quanh năm, nắng gắt, và cây xanh chủ yếu là cây chịu mặn chịu gió.

Nuôi được, ở quy mô vườn nhà, nhưng chỗ đặt thùng phải giải quyết ba thứ mà nhà trong đất liền không phải nghĩ tới.

Một: gió biển, và cách chắn cho đúng

Gió không giết đàn, nhưng cửa tổ hứng gió trực diện thì mỗi chuyến bay của ong tốn sức hơn, và ngày gió lớn đàn gần như không đi làm được. Kéo dài nhiều tuần thì quân giảm.

Cách chắn đúng là một vật chắn đứng cách thùng một khoảng, để gió đi vòng qua, chứ không phải quây kín quanh thùng — quây kín thì bí hơi và nóng thêm.

Vật chắn tốt nhất là cây sống: bụi dứa dại, hàng dừa, cây bàng, hoa giấy dày. Vừa chắn gió vừa giữ ẩm quanh đó. Tường và tôn chắn được nhưng hấp nhiệt nên phải đặt cách xa hơn.

Cửa tổ nên quay về hướng khuất gió chính. Ở phố biển thì hướng đó thường là phía sau nhà, phía khuất so với biển.

Hai: nước ngọt

Mặt nước quanh đây là nước biển. Đàn ong cần nước ngọt để uống và làm mát tổ, và trong bán kính bay ba bốn trăm mét có thể không có nguồn ngọt nào — nhất là ở khu phố ít vườn.

Một khay hoặc chậu nước nông, có vật nổi để ong đậu mà không chìm, đặt cạnh chỗ đặt thùng, duy trì quanh năm. Việc nhỏ nhất nhưng ở phố biển thì quyết định.

Ba: hơi muối ăn mòn

Hơi muối trong không khí ăn đinh vít, bản lề, khoá thùng nhanh hơn hẳn trong đất liền. Gỗ thì bền hơn kim loại.

Cách làm: dùng gỗ dày, hạn chế chi tiết kim loại, và xem lại thùng định kỳ — nhất là chỗ nối và bản lề, vì thùng bung ra là kiến vào.

Nguồn hoa ở phố biển

Vũng Tàu có cây đô thị, dừa, bàng, hoa sứ, cây trong sân nhà, và vùng ven thì có vườn nhãn, mãng cầu. Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một khu phố nhiều cây xanh và vườn nhà là đủ cho vài thùng.

Khu nào chỉ có nhà bê tông và đường nhựa, không có sân vườn, thì nguồn hoa mỏng — nuôi được một thùng để chơi chứ đàn khó mạnh lên.

Một lợi thế ít ai nghĩ tới

Ở đây không có mùa lạnh. Đàn không bao giờ phải trải qua đợt rét nào, khác hẳn đàn ở miền Bắc phải qua bài kiểm tra mỗi năm.

Nghĩa là ba việc kể trên — chắn gió, nước, chống ăn mòn — nếu làm đủ thì đàn ở đây sống ổn định quanh năm. Đó là thứ người nuôi ngoài Bắc mơ cũng không có.

Bán hàng

Vũng Tàu là điểm du lịch cuối tuần của cả vùng Đông Nam Bộ, khách từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống đều đặn. Mật ong dú hợp làm quà mang về: hiếm, lạ, hũ nhỏ gọn.

Nhưng nơi du lịch cũng là nơi nhiều hàng gắn mác, nên khách đã quen cảnh giác. Người bán được lâu thường cho khách xem chỗ nuôi và nói đúng con số mình có.