
Vĩnh Cửu trải dài từ rừng Mã Đà xuống hồ Trị An rồi tới cù lao Tân Triều nổi tiếng vườn bưởi. Ba kiểu đất, ba bài toán khác nhau cho người đặt thùng.
Nguồn hoa tốt nhất trong ba kiểu: rừng nhiều tầng nhiều loài, trổ rải rác quanh năm. Đất cao ráo, không lo ngập.
Cách đặt: trên đất vườn của mình hoặc đất được phép, gần bìa rừng là đủ — đàn bay ba đến năm trăm mét. Không đặt trong phạm vi rừng được bảo vệ.
Việc phải làm ở đây là chống ẩm và chặn kiến, vì vùng sát rừng ẩm hơn và nhiều kiến hơn: kê cao, mái dốc thoáng, chỗ có nắng sớm, trụ riêng có gờ chặn.
Hồ là hồ chứa, nên mực nước lên xuống theo mùa và theo việc điều tiết. Dải đất sát mép hồ có năm ngập có năm không — đó là lý do không nên đặt sát mép.
Thêm nữa, mặt hồ rộng tạo gió thổi vào bờ, mạnh hơn trong vườn. Đặt lùi vào trong, sau vật chắn bằng cây sống, cửa tổ quay hướng khuất gió.
Bù lại, vùng ven hồ có vườn và cây tạp khá đa dạng, và nguồn nước thì sẵn — nhưng vẫn nên có khay nước riêng gần thùng vì bờ hồ có lúc rút xa.
Cù lao giữa sông Đồng Nai, đất bồi màu mỡ, vườn bưởi lâu năm. Nguồn hoa: bưởi cho đợt lớn theo vụ, cộng cây vườn nhà và cây tạp ven sông làm nền.
Hai điều cần xử: nước lên — đặt trên trụ cao hơn mực nước lớn nhất mấy năm gần đây cộng thêm nửa mét, và chôn trụ sâu vì đất bồi mềm. Thuốc — vườn bưởi thương phẩm có lịch xử lý riêng, nên hỏi lịch và đặt lệch về phía vườn tạp.
| Kiểu đất | Nguồn hoa | Việc chính | Đánh giá |
|---|---|---|---|
| Bìa rừng Mã Đà | Rừng nhiều tầng, rải đều quanh năm | Chống ẩm, chặn kiến | Tốt nhất |
| Ven hồ Trị An, lùi vào trong | Vườn và cây tạp khá đa dạng | Chắn gió hồ, tránh mép ngập | Tốt |
| Cù lao Tân Triều | Bưởi theo vụ, cây vườn làm nền | Kê cao, hỏi lịch xử lý vườn bưởi | Được, cần chú ý |
| Sát mép hồ, đất trống | Ít | — | Không nên |
Dù ở đâu thì thùng cũng cần đứng yên một chỗ quanh năm. Ong dú định vị cửa tổ rất chính xác, dời trong bán kính bay thì ong thợ đang ra ngoài quay về chỗ cũ và mất.
Vậy nên bỏ công chọn kỹ một lần — tính cả năm nước lớn, cả mùa gió, cả lịch xử lý của vườn xung quanh — rẻ hơn nhiều so với dời thùng sau này.
Phần lớn người ở đây không nằm trong ba kiểu đất trên mà ở xóm bình thường có vườn. Chỗ đó nuôi tốt nếu trong bán kính ba bốn trăm mét có đủ năm sáu loại cây ra hoa ở các quãng khác nhau.
Đứng ở chỗ định đặt và kể ra từng loại cây mình thấy, kèm quãng nó trổ — bài kiểm đó nói nhiều hơn mọi lời khuyên chung.
Vườn gần bìa rừng Mã Đà, vì rừng nhiều tầng nhiều loài cho nguồn hoa rải đều quanh năm và đất cao ráo.
Không nên. Hồ là hồ chứa nên mực nước lên xuống theo mùa và theo điều tiết, lại có gió thổi mạnh từ mặt hồ vào bờ.
Kê thùng cao hơn mực nước lớn nhất mấy năm gần đây cộng nửa mét, chôn trụ sâu vì đất bồi mềm, và hỏi lịch xử lý của vườn bưởi thương phẩm.
Không đủ một mình vì bưởi chỉ cho đợt lớn theo vụ. Phần nền là cây vườn nhà và cây tạp ven sông.
Nuôi tốt nếu trong bán kính ba bốn trăm mét có năm sáu loại cây ra hoa ở các quãng khác nhau.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.