Bắt đầu nuôi ong dú ở Vinh: hai thùng và hai mùa khó

Vinh là đô thị lớn nhất Bắc Trung Bộ, nằm bên sông Lam, gần biển Cửa Lò. Khí hậu ở đây có đủ hai thái cực: gió Lào khô rát mùa hè, và rét mùa đông kèm mưa phùn.

Bài này viết cho người sắp mua hai thùng đầu tiên ở Vinh hoặc vùng quanh.

Bắt đầu vào mùa xuân

Khoảng tháng 3 tới tháng 4, sau khi hết rét và trước khi gió Lào về. Đàn có mấy tháng tương đối dễ chịu để ổn định chỗ mới trước khi gặp mùa khó.

Tránh mua vào mùa thu, đó là đưa đàn vừa dời chỗ vào thẳng mùa đông khi chưa kịp quen, và là nguyên nhân của phần lớn ca mất đàn năm đầu ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ.

Đặt hai thùng ở đâu trong thành phố

Ở đây phải chắn được hai hướng gió khác nhau vào hai mùa: gió Lào từ tây nam mùa hè, gió mùa đông bắc mùa đông.

Chỗ giải quyết được cả hai thường là góc vườn sau nhà có tường bao, hoặc sát tường nhà, hoặc dưới mái hiên. Tường vừa chắn gió vừa giữ nhiệt về đêm mùa đông.

Ba điều cần cùng lúc: kín gió cả hai hướng, có chút nắng sớm để thùng khô sương đêm, và gần chỗ mình đi qua mỗi ngày.

Nguồn hoa quanh Vinh

Trong thành phố có cây đường phố, vườn sau nhà, cây ven sông Lam. Vùng ven có cam, chè, dứa, mía, cây vườn nhà ở các huyện quanh.

Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một khu phố có nhiều nhà sân vườn là đủ cho một hai thùng. Muốn nhiều hơn thì ra vùng ven có vườn.

Thứ không tính: ruộng lúa và rừng keo. Cả hai chiếm diện tích lớn quanh vùng nhưng gần như không cho nguồn hoa cho ong dú.

Mùa đông: ba việc quyết định

Đàn phải đủ dự trữ. Không lấy mật từ tháng 8 trở đi, và năm đầu của đàn mới thì không lấy gì. Đây là yếu tố quan trọng hơn mọi biện pháp che chắn.

Chắn gió bắc. Sát tường nhà hướng nam, sau vật chắn dày, hoặc dưới mái hiên.

Che mưa phùn, không bọc kín. Mái đủ rộng để mưa tạt không ướt thùng, nhưng tuyệt đối không quấn kín thùng bằng bạt hay xốp, vì hơi nước đọng lại thì ẩm cộng lạnh còn hại hơn lạnh khô.

Vì sao hai thùng và năm đầu không lấy mật

Ở vùng có hai mùa khó mỗi năm, năm đầu là năm học chứ không phải năm sản xuất. Hai thùng thì mỗi sai lầm chỉ tốn hai thùng, mà bài học thu được y như nuôi mười.

Và phần dự trữ trong tổ là thứ giữ cho đàn sống qua mấy tuần gió Lào không kiếm ăn được nhiều, rồi qua đợt rét cuối năm. Lấy mật năm đầu là lấy đúng thứ đó.

Đàn nào đi qua trọn một vòng mùa mà quân còn đông thì từ đó về sau nhẹ hơn nhiều.