Cây gì nuôi được ong dú ở Vị Thanh, xứ khóm Cầu Đúc

Vị Thanh nổi tiếng với khóm Cầu Đúc, và cái tên đó nói luôn điều kiện đất: khóm trồng được ở đây chính vì đất phèn — loại đất mà nhiều cây ăn trái khác không chịu nổi. Nay thuộc Cần Thơ.

Người mới nuôi ong dú ở vùng phèn hay hỏi một câu rất đúng: đất này trồng cây gì thì có hoa cho ong?

Khóm không cho nguồn hoa đáng kể

Nói thẳng trước: ruộng khóm không phải nguồn hoa nuôi được đàn. Hoa khóm nhỏ, ít mật, và cách canh tác khóm thương phẩm cũng không tạo ra đợt hoa rộ như vườn cây ăn trái.

Vậy nên đừng lấy diện tích khóm làm căn cứ. Nguồn thật nằm ở chỗ khác.

Tràm là trụ cột

Tràm mọc tự nhiên và được trồng ở khắp vùng phèn miền Tây, vì nó là một trong ít loài chịu được đất chua. Tràm cho hoa nhiều và cho khá dài ngày, và mật tràm là thứ có tiếng ở vùng này.

Ai có dải tràm trong bán kính ba bốn trăm mét thì đã có phần nền vững nhất mà vùng phèn có thể cho.

Nhóm cây chịu phèn quanh nhà

Ngoài tràm, phần còn lại đến từ vườn nhà — và ở vùng phèn, danh sách cây trồng được ngắn hơn nơi khác nhưng không hề trống:

Dừa chịu phèn khá, ra hoa quanh năm, là cây đáng giá nhất cho đàn ong ở bất cứ đâu tại miền Tây.

Chuối trồng đâu cũng được và cho hoa liên tục.

Mãng cầu xiêm hợp đất chua, nhiều nhà trong vùng có.

Bình bát, gáo, bần — cây mọc hoang ven kênh, không ai trồng, nhưng chúng ra hoa và chúng ở khắp nơi.

Cây trên bờ liếp như mít, ổi ở những nơi đã lên liếp và rửa phèn lâu năm.

Muốn trồng thêm thì trồng gì

Nếu chỉ trồng thêm được vài cây quanh chỗ đặt thùng, ưu tiên theo thứ tự: dừa trước, rồi chuối, rồi mãng cầu xiêm. Ba loại này chịu được đất ở đây, ra hoa rải đều, và đều là cây có ích riêng cho nhà chứ không chỉ để nuôi ong.

Đừng cố trồng cây có múi hay cây đòi đất tốt ở phần đất chưa rửa phèn — cây èo uột thì không ra hoa, mà công thì mất.

Một điều cần nhớ về nước ở vùng phèn

Nước trong mương vùng phèn có thể rất chua, và đó không phải nguồn nước tốt cho đàn. Nên đặt một khay nước ngọt riêng cạnh thùng — nước mưa hứng được là tốt nhất — thay vì cho rằng vùng nhiều nước thì đàn tự lo được.