Bốn điều hay hiểu sai khi nuôi ong dú cạnh Tràm Chim

Tràm Chim là vườn quốc gia vùng trũng Đồng Tháp Mười, với tràm, sen, cỏ năn và hệ chim nước. Người sống quanh đó hay nghĩ mình có điều kiện lý tưởng để nuôi ong.

Có thuận thật, nhưng bốn điều sau thì cần nói lại cho rõ.

Một: cứ đặt thùng trong vườn quốc gia cho gần rừng

Không được, và cũng không cần. Khu vực được bảo vệ có quy định riêng, không phải chỗ để đặt thùng hay lấy tổ.

Quan trọng hơn: không cần. Đàn ong dú bay ba đến năm trăm mét, nên thùng đặt ở vườn nhà trong vùng đệm — cách bìa rừng vài trăm mét — là đã khai thác được nguồn hoa của rừng.

Đây là điểm mà nhiều người không tin cho tới khi đo thử: bán kính bay của loài này rất ngắn, và cái quyết định là những gì nằm trong vòng tròn đó, không phải diện tích rừng phía sau.

Hai: có tràm là có hoa quanh năm

Không. Tràm cho đợt hoa lớn và kéo dài nhiều tuần, nhưng ngoài quãng đó thì một vùng tràm thuần vẫn có những tháng trống.

Phần nền phải đến từ vườn quanh nhà: dừa, chuối, mãng cầu xiêm, mít, và cây bản địa mọc ven kênh như bình bát, bần, gáo.

Chuối là cây đáng trồng thêm nhất vì nó ra hoa gần như liên tục.

Ba: vùng ngập thì không nuôi được

Nuôi được. Đàn sống trong tổ trên cao, nước ngập ruộng không đụng tới nếu thùng được kê đúng.

Đặt trên bờ đắp, gò hoặc nền cao, cao hơn mực nước lớn nhất mấy năm gần đây cộng nửa mét, trụ chôn sâu vì đất mềm.

Và chọn chỗ mùa nước vẫn tới được để còn chăm — bằng ghe hoặc theo bờ đắp.

Bốn: mật ong tràm nào cũng như nhau

Không. Vùng này có mật ong mật khai thác từ rừng tràm — thứ đã có tiếng từ lâu — và mật ong dú nuôi trong thùng ở vườn nhà. Hai thứ khác loài ong, khác cách làm, khác lượng.

Mật ong dú mỗi tổ mỗi năm chỉ khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi, nên nó không bao giờ là hàng số lượng. Người bán nói rõ đó là mật ong dú, nuôi ở vườn nào, lấy tháng nào — đó vừa là cách bán đúng vừa là cách tránh bị so sai.

Chỗ đặt hợp lý trong vùng đệm

Vườn nhà trên bờ đắp hoặc gò, trong tầm vài trăm mét tới dải tràm, có thêm dừa chuối cây tạp quanh đó. Cách ruộng lúa một khoảng vì vụ lúa có xử lý thuốc nhiều đợt.

Và nước ngọt vẫn phải chủ động

Nước trong kênh vùng trũng phèn có thể rất chua, nhất là mùa khô. Trữ nước mưa, để một khay nông có vật nổi cạnh thùng, châm lại đều quanh năm.