Thanh Chương nhiều chè thì nuôi ong dú có dễ không?

Thanh Chương là vùng chè lớn của Nghệ An, cộng cam, mía, keo và những làng nằm trong các thung lũng giữa đồi.

Ba điều người mới ở đây hay hiểu nhầm, và cả ba đều dẫn tới chọn sai chỗ đặt thùng.

Hiểu nhầm một: đồi chè xanh thì nhiều hoa

Chè là cây hái búp. Người trồng hái liên tục và hiếm khi để cây ra hoa — vì để ra hoa là cây đã già lứa và mất năng suất búp.

Nghĩa là đồi chè bạt ngàn, nhìn rất xanh, với đàn ong gần như là vùng trống. Đây là cái bẫy mắt giống hệt trường hợp rừng keo và đồng lúa: nhìn màu xanh mà không nhìn hoa.

Nguồn hoa ở vùng này đến từ cam, cây ăn trái, vườn tạp quanh nhà, cây bờ đồi và cỏ hoa — không từ diện tích chè.

Hiểu nhầm hai: vùng đồi thoáng thì đặt thùng chỗ cao cho mát

Trên đồi thì gió mạnh hơn và chênh lệch nhiệt ngày đêm lớn hơn dưới thung lũng. Mùa hè có gió Lào khô rát; mùa đông có gió mùa đông bắc.

Đàn đặt trên đồi trống phải tốn sức chống gió quanh năm và giữ nhiệt suốt mùa đông. Trong khi đó, làng dưới thung lũng có nhà cửa chắn gió, tường giữ nhiệt, và vườn nhà cho nguồn hoa đều hơn.

Chỗ đúng ở vùng đồi Bắc Trung Bộ gần như luôn là: trong làng, sát tường nhà hướng nam, khuất gió bắc.

Hiểu nhầm ba: miền Trung nóng nên không phải lo mùa đông

Nghệ An có mùa đông thật, với những đợt rét đậm kéo dài kèm mưa phùn và ẩm cao. Ong dú là loài nhiệt đới, không có cơ chế qua mùa lạnh kéo dài.

Đàn khoẻ và đủ dự trữ thì đi qua được. Đàn yếu hoặc đã bị lấy mật vào cuối năm thì một đợt rét dài là đủ để mất.

Nên ở đây, quy tắc không lấy mật từ tháng 8 trở đi không phải lời khuyên mà là điều kiện.

Vậy nuôi thế nào cho đúng

Đặt thùng trong làng, ở góc vườn có tường bao hoặc sát tường nhà hướng nam, dưới mái hiên nếu được. Kín gió cả hai hướng — gió Lào mùa hè và gió bắc mùa đông.

Chọn chỗ có chút nắng sớm để thùng khô sương đêm, và gần lối đi hằng ngày.

Giữ một dải cỏ hoa và vài cây lâu năm quanh chỗ đặt. Ở vùng chuyên canh chè, vườn tạp quanh nhà là phần nền duy nhất mà đàn có.

Nhịp năm gọn lại

Tách đàn trong quãng tháng 4 tới tháng 7. Dừng lấy mật từ tháng 8. Chắn gió bắc và che mưa phùn từ tháng 11. Và không can thiệp vào đàn suốt mùa rét.