Bắt đầu nuôi ong dú ở Tân Uyên: hai thùng vườn ven sông

Tân Uyên nằm bên sông Đồng Nai, vùng Bình Dương cũ nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh. Đất ven sông có vườn bưởi, cam, mít, chuối, xen với khu dân cư và khu công nghiệp đang mở rộng.

Bài này viết cho người sắp đặt hai thùng đầu tiên ở đây.

Lợi thế: vườn ven sông

Dải đất ven sông Đồng Nai có vườn cây ăn trái lâu năm, đất ẩm vừa phải, và gần nguồn nước. Đó là ba thứ đàn ong cần.

Nguồn hoa: bưởi và cam cho đợt mạnh theo vụ; mít, chuối, dừa và cây tạp cho phần nền hằng ngày; cây bờ sông cho thêm nguồn rải rác.

Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một khu vườn ven sông là đủ cho vài thùng, và đàn có thể mạnh tới mức tách được.

Rủi ro cần biết trước: đô thị hoá

Vùng này đang thay đổi nhanh. Một vườn kế bên bị san lấp thì bán kính bay của đàn mất một phần nguồn hoa, và người nuôi không làm gì được.

Cách phòng: chọn chỗ đặt mà nguồn hoa đến từ nhiều phía, ưu tiên gần vườn lâu năm và gần bờ sông — những chỗ khó bị thay đổi nhất. Đừng đặt thùng ở nơi mà toàn bộ nguồn hoa chỉ đến từ một mảnh vườn duy nhất bên cạnh.

Đặt hai thùng ở đâu

Góc vườn có tán cây, nắng sớm lọt xuống nhưng che được nắng chiều. Kê cao ngang tầm hông trở lên trên trụ riêng, có mái che đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng.

Nếu vườn ở bãi ven sông thì kê cao hơn mức ngập từng thấy — bãi sông có thể lên nước vào mùa mưa.

Cửa tổ quay ra khoảng trống có cây, tránh lối đi chung. Và đặt gần chỗ mình đi qua mỗi ngày.

Vườn bưởi cam: đứng ngoài mà hưởng

Bưởi và cam được chăm sóc khá kỹ, nhất là giai đoạn ra hoa đậu trái. Đặt thùng ở rìa vườn hoặc trong vườn tạp cạnh bên thì đàn vẫn hưởng nguồn hoa cả vườn mà tránh phần lớn rủi ro.

Và nắm lịch xử lý của vườn nhà cùng vườn kế bên để đóng cửa tổ trong buổi phun.

Vì sao hai thùng và năm đầu không lấy mật

Năm đầu là năm học: biết góc nào trong vườn mát thật, biết nước lên tới đâu, biết vườn quanh xử lý gì và lúc nào.

Đàn mới dời chỗ cần trọn năm đầu để xây tổ và tích dự trữ. Sang năm thứ hai, nếu đàn kín tổ và quân đông thì tách được — và ở vùng vườn ven sông này, tách đàn đều đặn là chuyện làm được.

Về câu hỏi khu công nghiệp

Thứ đàn mang về tổ là mật hoa và phấn. Rủi ro thật nằm ở hoa bị phun thuốc, mà thuốc đến từ vườn và ruộng chứ không từ nhà máy.

Nghĩa là người nuôi ở đây phải để ý đúng thứ mà người nuôi ở vùng thuần nông cũng phải để ý: vườn quanh đang xử lý gì và vào lúc nào.