
Tân Châu là huyện phía bắc Tây Ninh, giáp hồ Dầu Tiếng và còn giữ được những mảng rừng. Phần lớn diện tích là cao su, mía và mì.
Câu trả lời cho câu hỏi tiêu đề là được — nhưng chênh lệch giữa hai phía của huyện lớn tới mức nó quyết định thành bại.
Mảng rừng còn lại ở đây có hệ cây nhiều tầng nhiều loài, trổ rải rác quanh năm. Đó chính là thứ đàn ong dú cần nhất, và là thứ mà cao su, mía, mì đều không cho.
Vườn nào trong tầm bay tới dải rừng — ba đến năm trăm mét — thì đã có phần nền tốt nhất mà vùng này có, kể cả khi vườn đó nhỏ.
Vùng ven hồ Dầu Tiếng cũng có cây tạp và vườn khá đa dạng, và có sẵn nguồn nước.
Cao su cho một đợt hoa ngắn vào đầu năm rồi thôi. Mía và mì thì không cho nguồn mật đáng kể.
Nghĩa là giữa vùng chuyên canh, đàn có vài tuần dư dả rồi trống gần cả năm. Nhìn thì kín cây, với đàn ong là đất trống.
Thêm nữa, lô thâm canh có lịch xử lý hoá chất, và thùng đặt giữa lô thì trống trải, nắng gắt, không nước.
Đứng ở chỗ định đặt, nhìn quanh trong tầm ba bốn trăm mét, kể ra từng loại cây ra hoa mình thấy kèm quãng nó trổ trong năm.
Danh sách chỉ có cao su, mía, mì thì chỗ đó không đạt. Có thêm cây rừng, chuối, mít, xoài, cây ven suối và cây tạp quanh nhà — mỗi thứ một quãng — thì đạt.
| Chỗ | Nguồn hoa | Kết luận |
|---|---|---|
| Vườn nhà gần bìa rừng | Rừng nhiều tầng, rải đều quanh năm | Tốt nhất |
| Xóm ven hồ Dầu Tiếng | Vườn tạp, cây ven hồ, có nước sẵn | Tốt |
| Xóm dân cư giữa vùng chuyên canh | Vườn nhà là chính | Được nếu vườn đủ đa dạng |
| Giữa lô cao su, ruộng mía, rẫy mì | Đợt ngắn rồi trống | Không |
Nhịp Đông Nam Bộ: mưa khoảng tháng 5 tới tháng 11, khô tháng 12 tới tháng 4. Quãng khó là cuối mùa khô, tháng 3 tới tháng 4 — nắng gắt nhất và nguồn hoa thưa nhất.
Hai việc xuyên suốt mùa khô: khay nước ngọt không được cạn, và thùng phải có tán che thật chứ không chỉ tấm lợp.
Lấy mật vào cuối mùa mưa, khoảng tháng 10 tới tháng 11.
Không phải ai cũng chọn được chỗ. Cách làm là tạo nguồn ngay tại chỗ: trồng chuối rải nhiều điểm quanh nhà, giữ và trồng thêm cây ăn trái nhiều loại, giữ hàng rào cây thay vì phát trắng.
Quy mô khi đó là một hai thùng sát nhà. Và vẫn phải hỏi lịch xử lý của lô xung quanh.
Gần rừng là đủ, không cần vào rừng. Đặt trên đất vườn của mình hoặc đất được phép; không đặt thùng và không lấy tổ trong phạm vi rừng được bảo vệ.
Được, nhất là ở phía còn rừng và vùng ven hồ Dầu Tiếng. Giữa vùng chuyên canh cao su, mía, mì thì không thuận.
Vì cao su chỉ cho một đợt hoa ngắn đầu năm rồi trống gần cả năm, lại trống trải nắng gắt, không nước, và lô thâm canh có lịch xử lý hoá chất.
Đứng tại chỗ, kể ra từng loại cây ra hoa trong tầm ba bốn trăm mét kèm quãng trổ. Chỉ có cao su, mía, mì thì không đạt.
Cuối mùa khô, khoảng tháng 3 tới tháng 4. Giữ khay nước đầy và che nắng bằng tán cây thật.
Trồng chuối rải nhiều điểm quanh nhà, giữ cây ăn trái và hàng rào cây, nuôi một hai thùng sát nhà, và hỏi lịch xử lý của lô xung quanh.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.