Đặt thùng ong dú ở Tam Kỳ: giữa cát, keo và vườn nhà

Tam Kỳ nằm giữa hai kiểu đất đều không thuận cho ong dú: dải cát ven biển phía đông, và đồi keo phía tây.

Nghe thì bi quan, nhưng vùng này vẫn nuôi được — miễn biết nguồn hoa thật nằm ở đâu và đừng chọn chỗ theo diện tích.

Hai thứ chiếm diện tích mà không cho hoa

Rừng keo. Phủ phần lớn đồi phía tây. Trồng thuần một loài, ít hoa, và bị khai thác trắng theo chu kỳ vài năm. Với con ong gần như là vùng trống.

Dải cát ven biển. Trồng được phi lao, khoai, đậu, một ít rau màu. Ít cây cho hoa, cát hấp nhiệt và phản nắng, lại không giữ nước sau mưa.

Hai thứ này cộng lại chiếm phần lớn diện tích của vùng. Đó là lý do người mới đi xem đất ở đây dễ kết luận sai theo cả hai chiều: hoặc tưởng nhiều cây xanh thì nhiều hoa, hoặc tưởng vùng này không nuôi được.

Thứ thứ ba mới là nguồn thật

Làng và vườn nhà. Các làng quanh Tam Kỳ có chuối, mít, dừa, xoài, hàng rào cây, cây bờ ao, và cây quanh đình chùa.

Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một cái làng có vườn là đủ cho vài thùng — nhiều hơn hẳn cả một quả đồi keo.

Thêm vào đó là dải cây ven sông Tam Kỳ, sông Bàn Thạch, và các vườn cây ăn trái ở vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng và đồi.

Ba việc của vùng ven biển miền Trung

Che nắng. Mái che đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng; tốt nhất là có tán cây thật, vì cây vừa che vừa giữ ẩm quanh đó.

Chắn gió. Gió biển gần như quanh năm, và mùa đông có gió mùa đông bắc. Đặt sau nhà, sau hàng rào kín hoặc rặng cây dày.

Nước ngọt. Vùng cát không giữ nước sau mưa, nên có thể không có vũng nước nào trong bán kính bay. Một khay nước nông có vật nổi là đủ.

Mùa mưa bão: chuẩn bị trước

Mưa dồn vào khoảng tháng 9 tới tháng 12, kèm bão và lụt ở vùng trũng ven sông.

Kê thùng cao hơn mức ngập cao nhất từng thấy, cố định chân trụ trước mùa bão, mái che dốc thoát nước. Và không lấy mật vào cuối mùa mưa để đàn giữ dự trữ.

Thùng bị lật trong đêm bão là mất cả đàn, mà đó là thứ chặn được trước cả tháng.

Mùa đông

Tam Kỳ không lạnh như phía bắc đèo Hải Vân, nhưng vẫn có những đợt se lạnh kéo dài vài ngày khi gió mùa về kèm mưa. Đàn khoẻ và còn dự trữ thì đi qua được bình thường.

Điều kiện là đàn phải đang khoẻ khi bước vào quãng đó — lại quay về nguyên tắc không lấy mật vào cuối năm.