Bốn điều hay hiểu sai về nuôi ong dú ở Sông Cầu

Sông Cầu nằm ven vịnh Xuân Đài, nổi tiếng với dừa và nghề nuôi tôm hùm. Nay thuộc Đắk Lắk sau sáp nhập. Nhìn quanh thì thấy dừa bạt ngàn, rừng keo trên đồi và mặt nước khắp nơi.

Cảnh đó dễ khiến người ta kết luận nhanh, và bốn kết luận sau đây đều sai theo những cách khác nhau.

Một: có dừa quanh năm là đủ

Dừa đúng là nguồn nền tốt bậc nhất — nó ra hoa rải rác quanh năm, điều rất hiếm. Nhưng một vùng chỉ toàn dừa thì đàn thiếu sự đa dạng.

Đàn cần cả mật lẫn phấn, và phấn từ nhiều loại cây khác nhau mới nuôi được quân. Vườn dừa thuần cho đàn sống ổn nhưng không đông và không tách được.

Cách làm: đặt thùng ở chỗ mà trong tầm bay có dừa cộng thêm mít, chuối, xoài, cây tạp quanh nhà.

Hai: gần biển thì mát nên không cần che

Ngược lại. Vùng ven biển có nắng rất gắt, phản xạ từ mặt nước và mặt cát làm nhiệt cao hơn cảm giác. Gió biển thì khô và liên tục, hút ẩm quanh thùng.

Thùng ở đây cần tán cây thật che nắng, và cần vật chắn gió — hàng dừa, hàng phi lao, hoặc bờ tường có đặt xa ra.

Ba: nhiều nước quanh nhà là đàn đủ nước

Đây là ngộ nhận nguy hiểm nhất ở vùng này, vì nó không có dấu hiệu rõ.

Nước biển, nước vịnh và nước trong ao đìa nuôi tôm đều không phải nguồn nước cho đàn. Đàn cần nước ngọt, và cần nó quanh năm để làm mát tổ chứ không chỉ để uống.

Một khay nông đựng nước mưa hứng trữ, có vật nổi cho ong đậu, đặt cạnh thùng và châm lại đều — việc nhỏ nhưng quyết định.

Bốn: đồi keo rộng là nguồn hoa lớn

Rừng keo trồng trên đồi nhìn thì mênh mông nhưng không phải nguồn nuôi được đàn: lô keo thuần ít loài, và chu kỳ trồng khai thác ngắn nên hệ cây dưới tán cũng bị xoá đi liên tục.

Cây đáng kể ở đây vẫn là dừa, cây vườn nhà, và cây rừng tự nhiên còn sót ở các khe và chân đồi.

Chỗ đặt hợp lý ở đây

Vườn nhà trong xóm, có dừa và nhiều loại cây khác, lùi vào khỏi dải sát biển một chút để bớt gió và hơi muối. Cửa tổ quay hướng khuất gió, thùng dưới tán cây thật, khay nước ngọt quanh năm.

Tránh đặt sát ao đìa: trống trải, nắng phản từ mặt nước, và nước quanh đó không dùng được.

Điều thuận lợi thật

Ấm quanh năm, không mùa lạnh, và có nền dừa hiếm vùng nào bằng. Xử lý xong ba việc — che nắng, chắn gió, nước ngọt — thì đây là vùng nuôi ổn định và đàn khoẻ đều.