Bán mật ong dú ở Phan Thiết: phố biển và xứ thanh long

Phan Thiết nay thuộc tỉnh Lâm Đồng. Thành phố này có hai thứ với người bán mật ong dú: dòng khách du lịch quanh năm, và vùng thanh long trải rộng bao quanh.

Cả hai đều là lợi thế, nhưng mỗi cái kèm một chỗ vướng.

Lợi thế: khách quen mua đặc sản mang về

Phan Thiết và Mũi Né có dòng khách đều đặn, và thói quen mua nước mắm, hải sản khô, thanh long mang về đã thành nếp. Một hũ mật ong dú đứng cạnh những thứ đó là tự nhiên, không cần giải thích nhiều về chuyện tại sao mua.

Hũ nhỏ, không cồng kềnh, không sợ hỏng dọc đường — hợp làm quà hơn nhiều mặt hàng khác.

Vướng: nơi du lịch thì khách cảnh giác

Cũng như mọi điểm du lịch, đây là nơi nhiều hàng gắn mác đặc sản. Khách mua vài lần rồi thì mặc định nghi ngờ.

Ba cách vượt, đều không phải bằng lời quảng cáo:

Cho xem chỗ nuôi. Vài thùng sau vườn nhà, khách ghé xem. Người buôn hàng gom không có thứ này.

Cho nếm và nói trước. Mật ong dú lỏng hơn và chua rõ hơn mật ong thường. Nói trước rồi cho nếm thì cái lạ thành điểm nhận biết hàng thật; để khách nếm bất ngờ thì họ tưởng hỏng.

Nói đúng con số. Một tổ một năm cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi. Nhà có bao nhiêu tổ thì cả năm có bấy nhiêu lít. Con số nhỏ lại làm người mua tin.

Nuôi ở đâu quanh Phan Thiết

Thành phố thì hợp một hai thùng vườn nhà, với điều kiện chắn gió biển và có khay nước ngọt.

Vùng nuôi thật là phía trong: Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam có vườn cây và thanh long; xa hơn nữa là Tánh Linh, Đức Linh giáp Đồng Nai — ẩm hơn, nhiều cây hơn, và là chỗ thuận nhất trong vùng.

Lưu ý về vườn thanh long: đây là cây được chăm sóc dày, nhiều vườn chong đèn ban đêm để xử lý ra hoa trái vụ. Nên đặt thùng ở rìa vườn hoặc trong vườn tạp cạnh bên, không đặt giữa vườn chuyên canh.

Đừng hứa số lượng, và đừng nói công dụng chữa bệnh

Hai sai lầm hay gặp nhất ở nơi du lịch.

Nhận đơn vượt quá cái mình có rồi gom hàng ngoài cho đủ: mật gom về khác vị, khách tinh ý nhận ra, và một lần như vậy đủ mất tệp khách đã xây mấy năm.

Nói về công dụng chữa bệnh: vừa dễ sai vừa làm khách hiểu biết mất tin tưởng ngay. Mật ong dú là thực phẩm quý và hiếm — nói đúng bấy nhiêu đã đủ để bán, phần còn lại nên là những thứ kiểm chứng được: nuôi ở đâu, quanh thùng có cây gì, một năm thu bao nhiêu.

Một cách bán hợp với vùng này mà ít người làm

Phan Thiết có sẵn dòng khách đi theo tour vườn thanh long và làng chài. Mật ong dú hợp đứng trong những tour đó hơn là nằm trên quầy đặc sản.

Lý do: khách đang ở trong bối cảnh nhìn thấy vườn, thấy cây, thấy người làm. Một chỗ đặt thùng ngay trong vườn, giải thích năm phút về con ong không đốt và chuyện một tổ chỉ cho hơn lít mật mỗi năm, là đủ để họ hiểu vì sao đắt.

Bán theo cách đó thì không phải cạnh tranh giá với hàng trên quầy, và khách nhớ lâu hơn nhiều.