
Núi Bà Đen đứng đơn độc giữa đồng bằng Tây Ninh, và chính sự đơn độc đó tạo ra một điều kiện riêng: hệ cây ở đây thay đổi theo tầng cao, còn xung quanh thì phẳng và chuyên canh.
Với người tính đặt thùng, câu hỏi là cây nào trong tổ hợp đó thật sự nuôi được đàn.
Sườn thấp và chân núi còn cây rừng núi đá — nhiều loài, nhiều tầng, mọc trên vách và trong hốc, trổ rải rác chứ không dồn một đợt.
Đó là thứ mà cả vùng đồng bằng quanh núi không có, và là lý do vườn ở chân núi hơn hẳn vườn giữa đồng.
Đàn bay ba đến năm trăm mét nên không cần lên núi — vườn ở chân núi là đã với tới nguồn đó.
Vùng chân núi trồng nhiều mãng cầu. Đây là đợt hoa đáng kể nhưng theo vụ, nên không thay được nguồn nền.
Điều phải tính: mãng cầu thương phẩm có lịch xử lý riêng, và các vườn nằm liền nhau. Nên hỏi lịch hàng xóm và đặt lệch về phía vườn tạp hoặc phía núi.
Chuối — ra hoa gần như liên tục, cây lấp khoảng trống tốt nhất.
Mít, xoài, me — mỗi loại một quãng.
Dừa — ra hoa rải rác quanh năm ở nơi trồng được.
Hàng rào cây và cây tạp quanh nhà — không ai trồng để lấy hoa nhưng chúng ra hoa đều.
| Nguồn | Quãng hoa | Vai trò |
|---|---|---|
| Cây rừng sườn thấp, chân núi | Rải rác quanh năm | Cao nhất — nguồn đều của vùng |
| Chuối | Gần như liên tục | Nền, dễ trồng thêm |
| Mãng cầu | Đợt theo vụ | Đáng kể nhưng ngắn; chú ý lịch xử lý |
| Mít, xoài, me, dừa | Mỗi loại một quãng | Bổ sung đa dạng phấn |
| Mía, mì ở đồng bằng quanh núi | — | Không đáng kể |
Phần trên của núi có gió mạnh, ít chỗ bằng, khó đi lại để chăm, và phần lớn thuộc khu vực được quản lý. Đặt ở đó vừa không cần thiết vừa không được phép.
Chân núi đã có đủ: nguồn hoa rừng trong tầm bay, đất bằng, tiện quan sát, và khuất gió hơn.
Tây Ninh có mùa khô rõ từ khoảng tháng 12 tới tháng 4, nắng gắt và gió khô. Chân núi đỡ hơn đồng bằng nhờ có tán và có mạch nước, nhưng vẫn cần khay nước ngọt duy trì và tán che thật.
Lấy mật vào cuối mùa mưa, khoảng tháng 10 tới tháng 11.
Chuối trước, trồng rải nhiều điểm. Rồi cây ăn trái nhiều loại thay vì một loại.
Mục tiêu là không tháng nào trống và không tháng nào chỉ có một loại phấn — khác hẳn cách nghĩ của trồng cây thương phẩm.
Phần lớn đất quanh núi là mía, mì và ruộng — không cho nguồn hoa đáng kể. Nhưng các xóm dân cư nằm rải giữa đó thì lại có vườn nhà nhiều loại cây.
Nghĩa là ở đồng bằng vẫn đặt được, miễn đặt trong xóm chứ không giữa đồng. Bài kiểm vẫn như cũ: đứng ở chỗ định đặt, kể ra từng loại cây ra hoa trong tầm ba bốn trăm mét kèm quãng trổ. Đủ năm sáu loại rải nhiều quãng là đạt.
Chỉ khác là ở xóm đồng bằng thì nên trồng thêm chuối chủ động, vì không có nguồn rừng đỡ cho những tháng cây vườn nghỉ.
Cây rừng núi đá ở sườn thấp và chân núi — nhiều loài, nhiều tầng, trổ rải rác quanh năm, thứ mà đồng bằng quanh núi không có.
Không. Gió mạnh, khó chăm, và phần lớn thuộc khu vực được quản lý. Chân núi đã đủ vì đàn bay ba đến năm trăm mét.
Không đủ một mình vì chỉ cho đợt theo vụ, và vườn thương phẩm có lịch xử lý riêng nên cần hỏi lịch hàng xóm.
Chuối, vì ra hoa gần như liên tục. Nên trồng rải nhiều điểm thay vì dồn một khóm.
Giữ khay nước ngọt và che nắng bằng tán cây thật. Chân núi đỡ hơn đồng bằng nhưng vẫn phải chủ động.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.