
Ninh Kiều là trung tâm Cần Thơ, nơi đất chia nhỏ, nhà san sát và vườn thì hiếm. Cây ở đây chủ yếu là cây đô thị ven sông Hậu, cây kiểng và những khoảng vườn nhỏ sau nhà.
Câu hỏi của người mới trong phố khác với người ở quê: không phải nuôi thế nào, mà chỗ mình có đủ điều kiện không.
Một: trong bán kính bay có gì. Ong dú bay ba đến năm trăm mét. Trong vòng đó cần ít nhất năm sáu loại cây ra hoa ở các quãng khác nhau — cây trong sân nhà mình, cây trong sân hàng xóm, cây đường phố, cây ven sông, cây kiểng ra hoa của cả khu.
Đô thị miền Tây thường có nhiều hơn người ta nghĩ, vì nhà nào cũng có ít cây và cây ven sông thì còn nhiều. Nhưng phải đi đếm thật chứ không đoán.
Hai: có chỗ đặt cố định không. Thùng phải đứng yên một chỗ quanh năm, có nắng sớm và che nắng chiều, không ai đụng vào. Sân sau, góc vườn nhỏ, hoặc khoảng trống cạnh tường đều được, miễn là cố định.
Ba: nhà có ai ngại ong không. Ong dú không đốt, nên đây là nghề hiếm hoi làm được ở khu dân cư đông. Nhưng vẫn nên nói trước với người trong nhà và hàng xóm sát vách — hiểu lầm ở phố lan nhanh hơn ở quê.
| Chỗ | Đánh giá |
|---|---|
| Sân sau có cây, tường chắn một phía | Tốt nhất — cố định, có bóng, ít người qua lại |
| Góc vườn nhỏ trước nhà, dưới tán cây | Tốt nếu không ai đụng vào |
| Sát tường hướng tây không có tán che | Không — tường hấp nhiệt, chiều rất nóng |
| Nơi thường dọn dẹp, di chuyển đồ | Không — thùng cần đứng yên quanh năm |
Hai thùng là đủ để học và đủ để so. Đặt cách nhau, hướng khác nhau nếu chỗ cho phép, rồi quan sát trong năm đầu xem thùng nào ong ra vào nhiều hơn.
Năm đầu không lấy mật. Đàn mới dời chỗ cần trọn năm để xây và tích dự trữ, và người nuôi cần trọn năm đó để biết chỗ mình thật sự thế nào.
Chặn kiến. Ở phố thì tường, mái, dây điện, chậu cây đều là cầu cho kiến. Trụ phải đứng riêng, cách mọi thứ có thể chạm tới, kiểm mỗi tháng.
Khay nước. Phố ít nguồn nước tự nhiên sạch. Một khay nông có vật nổi, châm lại đều.
Che nắng. Mặt đường, mái tôn và tường bê tông làm cả khu nóng hơn vùng quê. Cần tán cây thật hoặc mái che đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng.
Một tổ cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi mật mỗi năm. Hai thùng trong phố là mật dùng trong nhà và biếu, không phải nguồn thu.
Ai muốn nhiều hơn thì hướng thực tế là gửi thùng ở vườn người quen tại các quận ven hoặc các xã ngoài — nơi có vườn thật — chứ không phải thêm thùng vào một sân nhỏ.
Được, vì ong dú không đốt nên làm được ở khu dân cư đông. Điều kiện là trong bán kính ba đến năm trăm mét có ít nhất năm sáu loại cây ra hoa ở các quãng khác nhau.
Sân sau có cây và tường chắn một phía là tốt nhất. Tránh sát tường hướng tây không có tán che, và tránh chỗ thường dọn dẹp di chuyển đồ.
Đủ để học và đủ để so sánh hai vị trí. Năm đầu không lấy mật vì đàn mới dời chỗ cần trọn năm để xây và tích dự trữ.
Ba việc: chặn kiến bằng trụ đứng riêng cách mọi thứ có thể chạm tới, giữ khay nước, và che nắng vì phố nóng hơn vùng quê.
Mỗi tổ khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi mỗi năm — đủ dùng trong nhà và biếu, không phải nguồn thu.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.