Cây gì nuôi được ong dú ở Nhơn Trạch, vùng sông nước lợ

Nhơn Trạch nằm ở vùng cửa sông phía nam Đồng Nai, nơi sông rạch chằng chịt và nước lợ theo triều. Cảnh quen thuộc là dừa nước mọc dày hai bên rạch, sau đó là vườn cây trên phần đất cao.

Câu hỏi cây gì nuôi được đàn ở đây có câu trả lời khá rõ, và nó chia làm hai phần.

Dừa nước: giữ đất chứ không nuôi đàn

Dừa nước phủ kín các rạch, nhưng nó không phải nguồn hoa để trông vào. Vai trò thật của nó với người nuôi ong là gián tiếp: giữ bờ, chắn gió từ phía sông, và tạo bóng mát cho vùng ven rạch.

Đừng lấy mật độ dừa nước làm căn cứ chọn chỗ đặt. Nguồn thật nằm trên đất cao phía sau.

Vườn trên đất cao là phần chính

Dừa — ra hoa rải rác quanh năm, là nền tốt nhất mà vùng này có, và nó chịu được đất hơi nhiễm mặn.

Chuối — ra hoa gần như liên tục, dễ trồng thêm.

Mít, xoài, mãng cầu, cây ăn trái nhỏ — mỗi loại một quãng, cộng lại phủ nhiều tháng.

Cây tạp và hàng rào cây quanh nhà — không ai trồng để lấy hoa nhưng chúng ra hoa đều và hay bị bỏ sót khi tính.

Cây ven sông trên phần đất ngọt hơn — nhiều loài, trổ rải rác.

Nước ngọt là việc bắt buộc

Đây là điểm quan trọng nhất của vùng cửa sông. Nước trong rạch là nước lợ theo triều, không dùng được cho đàn.

Đàn cần nước ngọt để làm mát tổ chứ không chỉ để uống, và thiếu nước ngọt thì đàn suy dần qua nhiều tháng mà không có dấu hiệu rõ — kiểu mất đàn khó nhận ra nhất.

Một khay nông đựng nước mưa hứng trữ, có vật nổi cho ong đậu, che bớt nắng, châm lại đều. Duy trì quanh năm chứ không chỉ mùa khô.

Chỗ đặt

Trên phần đất cao, trong vườn nhà, lùi vào khỏi mép rạch một khoảng để bớt gió và bớt ẩm. Kê cao hơn mực nước lớn nhất trong năm vì vùng này chịu triều.

Tránh đặt sát rạch và tránh đặt ở khu đất trống gần khu công nghiệp — vừa thiếu nguồn hoa vừa nóng.

Trồng thêm thì trồng gì

Dừa trước nếu còn chỗ, vì nó vừa chịu đất vừa cho hoa quanh năm. Rồi chuối, trồng rải nhiều chỗ chứ không dồn một khóm.

Hai loại đó giải quyết được phần khó nhất của vùng nhiễm mặn nhẹ: có nguồn hoa đều mà không kén đất.

Một điểm về mùa ở vùng cửa sông

Nhịp năm ở đây theo Đông Nam Bộ: mưa từ khoảng tháng 5 tới tháng 11, khô từ tháng 12 tới tháng 4. Nhưng mùa khô ở vùng cửa sông có thêm một thứ — nước trong rạch mặn hơn hẳn, vì lượng nước ngọt từ thượng nguồn về ít.

Nghĩa là đúng quãng đàn cần nước nhất thì nguồn nước quanh đó lại tệ nhất. Trữ nước mưa từ cuối mùa mưa để dùng dần qua mùa khô là cách đơn giản nhất, và cũng là cách nhà nào ở đây cũng làm sẵn cho sinh hoạt.

Lấy mật thì vào cuối mùa mưa, khoảng tháng 10 tới tháng 11, trước khi bước vào quãng đó.