Kbang: đặt thùng gần rừng Kon Ka Kinh hay trong làng

Kbang nằm ở phía đông bắc Gia Lai, có rừng Kon Ka Kinh còn khá rộng, cùng mía, keo và vườn quanh các làng.

Người nuôi ở đây có lựa chọn giữa đặt gần rừng và đặt trong làng. So hai chỗ ấy cũng là dịp làm rõ một điểm mà bài viết về vùng khộp đã nhắc: không phải rừng nào cũng như nhau với đàn ong.

Rừng thường xanh khác rừng khộp ở chỗ nào

Rừng khộp ở vùng thấp Đắk Lắk rụng lá vào mùa khô, nên nguồn nền mà rừng cung cấp biến mất đúng quãng khó nhất trong năm.

Rừng thường xanh như Kon Ka Kinh thì không. Nhiều tầng, nhiều loài, giữ lá quanh năm, và ra hoa rải rác theo nhịp tự nhiên chứ không dồn vào vụ.

Nghĩa là ở Kbang, đặt thùng gần bìa rừng là lựa chọn thật sự tốt — khác với vùng khộp nơi vườn nhà có cây thường xanh lại an toàn hơn.

Chỗ tốt nhất: có cả hai

Như mọi vùng còn rừng, câu trả lời thực tế là vườn nhà nằm trong bán kính ba tới năm trăm mét tính từ vạt rừng.

Ở đó đàn hưởng nguồn nền quanh năm từ rừng, cộng nguồn gần từ vườn tạp, lại được nhà cửa chắn gió và chủ nhà nhìn thấy mỗi ngày.

Nếu phải chọn một, chọn vườn gần nhà — vì thùng đặt xa thì lần nào phát hiện bất thường cũng đã muộn, và vì Kon Ka Kinh là vườn quốc gia nên đặt bên trong phải hỏi và được sự đồng ý của cơ quan chuyên môn tại địa phương.

Mía và keo: chiếm diện tích mà không cho hoa

Mía là cây lấy thân, thu hoạch trước khi ra hoa có ý nghĩa. Keo trồng thuần loài, ít hoa, khai thác theo chu kỳ.

Cả hai chiếm phần lớn đất canh tác của vùng nhưng với con ong gần như là vùng trống. Nên khi chọn chỗ, đừng tính diện tích mía và keo vào nguồn hoa.

Mùa khô ở vùng này

Vẫn có gió khô và đêm lạnh như phần còn lại của cao nguyên, nhưng rừng thường xanh gần đó giúp đàn đỡ hơn vùng trống.

Ba việc không đổi: đặt sau vật chắn gió, duy trì khay nước vì suối nhỏ có thể cạn, và không lấy mật trước hoặc trong mùa khô.

Một điều đáng nói về vùng còn rừng

Ở những nơi rừng đã lùi xa khỏi khu dân cư, người nuôi phải tự tạo nguồn hoa bằng cách trồng và giữ cây. Ở Kbang thì rừng vẫn ở gần nhiều làng, nghĩa là phần nền đã có sẵn.

Đó là lợi thế không mua được, và nó nên là tiêu chí đầu tiên khi chọn chỗ đặt trại: khoảng cách tới vạt rừng gần nhất, trước cả diện tích đất và đường đi lại.