
Hóc Môn nằm ở vành đai phía bắc Thành phố Hồ Chí Minh: vườn mai, rau màu, cây ăn trái, mương rạch, và các khu dân cư xen vườn.
Đây là kiểu chỗ hợp với người mới: nguồn hoa khá, gần nhà, dễ quan sát. Bài này viết cho người sắp đặt hai thùng đầu tiên.
Khác với nội thành nơi nguồn hoa chỉ đến từ cây đường phố, vành đai có vườn thật: mai, mít, xoài, dừa, chuối, cây tạp, bờ mương có cây dại.
Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một khu có vườn xen nhà là đủ cho vài thùng, và đàn có thể mạnh lên tới mức tách được — điều mà nuôi trong nội thành hiếm khi đạt.
Vành đai thành phố cũng là vùng trồng rau màu cung cấp cho nội thành. Rau ngắn ngày là loại canh tác dày nhất: vòng đời ngắn, xử lý nhiều đợt.
Với đàn ong thì đây là nguồn rủi ro chính, hơn cả khu công nghiệp hay đường sá. Và rau thì cũng gần như không cho nguồn hoa, vì được hái trước khi ra hoa.
Cách xử: chọn chỗ đặt nghiêng về phía vườn cây lâu năm và vườn mai, tránh rìa giáp ruộng rau. Bán kính bay vài trăm mét đủ để đàn vẫn hưởng nguồn hoa của cả khu.
Hóc Môn có nhiều vườn mai. Mai cho hoa vào dịp Tết, và vườn mai thường có thêm cây xen, tán che, đất ẩm vừa phải — môi trường không tệ cho đàn.
Lưu ý là giai đoạn giáp Tết vườn mai được chăm rất dày vì phải ép nở đúng dịp. Nắm lịch của vườn quanh và đóng cửa tổ trong buổi phun là việc nên làm.
| Quãng | Ở Hóc Môn | Việc của người mới |
|---|---|---|
| Tháng 5 tới tháng 7 | Đầu mưa, cây vườn ra hoa đều | Quãng nên bắt đầu; đặt thùng rồi để yên |
| Tháng 8 tới tháng 10 | Mưa nhiều, nguồn hoa từ vườn tạp | Kiểm chống kiến; kê cao chống ẩm |
| Tháng 11 tới tháng 1 | Khô dần, vườn mai vào cao điểm chăm sóc | Nắm lịch vườn quanh; không lấy mật |
| Tháng 2 tới tháng 4 | Khô, nắng gắt, nguồn hoa giảm | Che nắng chiều, có khay nước |
Góc vườn sau nhà, dưới tán cây có nắng sớm lọt xuống, kê cao ngang tầm hông trở lên, có mái che riêng đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng.
Cửa tổ quay ra khoảng trống có cây, tránh quay thẳng vào lối đi chung hay sang nhà hàng xóm — ong dú không đốt nên không nguy hiểm, nhưng đường bay qua chỗ người qua lại thì phiền cả hai bên.
Và đặt gần chỗ mình đi qua mỗi ngày. Đàn báo hiệu suy bằng những dấu rất nhỏ trong nhiều ngày.
Năm đầu là năm học: biết góc nào trong vườn mát thật, biết tháng nào quanh nhà có hoa, biết vườn kế bên xử lý gì và lúc nào.
Đàn mới dời chỗ cần trọn năm đầu để xây tổ và tích dự trữ. Lấy mật năm đầu là cách làm đàn không bao giờ mạnh lên.
Sang năm thứ hai, nếu đàn kín tổ và quân đông thì tách được — và ở vành đai có vườn, việc tách đàn đều đặn là chuyện làm được, khác với nuôi trong phố.
Tốt hơn về nguồn hoa vì có vườn thật, nên đàn có thể mạnh tới mức tách được. Nội thành thì hiếm khi đạt tới đó.
Rau ngắn ngày là loại canh tác dày nhất và gần như không cho hoa. Nên đặt thùng nghiêng về phía vườn cây lâu năm, tránh rìa giáp ruộng rau.
Có, và vườn mai thường có cây xen với tán che. Nhưng giáp Tết là cao điểm chăm sóc nên cần nắm lịch của vườn quanh.
Đầu mùa mưa, khoảng tháng 5 tới tháng 7, để đàn có mấy tháng nguồn hoa đều trước khi gặp mùa khô đầu tiên.
Khi đàn kín tổ, quân đi lại đông ở cửa và có bọng mật rõ, thường từ năm thứ hai. Ở vành đai có vườn thì tách đàn đều đặn là việc làm được.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.