Đặt thùng ong dú ở Hàm Thuận Nam: bốn kiểu đất, chọn một

Hàm Thuận Nam là thủ phủ thanh long, nay thuộc Lâm Đồng. Nhưng huyện này không chỉ có thanh long: có núi Tà Cú với rừng trên sườn, có vùng cây bụi khô, và có dải ven biển.

Bốn kiểu đất, và chênh lệch giữa chúng lớn hơn nhiều so với khoảng cách giữa chúng.

Vì sao giữa vùng thanh long lại không

Hoa thanh long nở về đêm và tàn khi trời sáng, được thụ phấn bởi nhóm hoạt động đêm. Ong dú kiếm ăn ban ngày, nên dù đứng giữa hàng nghìn trụ, đàn vẫn gần như không khai thác được gì.

Thêm nữa, vùng chuyên canh thâm canh thì trống trải, nắng gắt, không nước, và có lịch xử lý dày.

Đây là kiểu đất nhìn kín cây mà với đàn ong là đất trống — khác hẳn cây ra hoa ngắn ngày, vì cây ngắn ngày ít ra còn cho một đợt.

Chân núi Tà Cú: chỗ tốt nhất

Rừng trên sườn núi có hệ cây nhiều tầng nhiều loài, trổ rải rác quanh năm. Ở một huyện mà phần lớn diện tích là chuyên canh, đó là nguồn duy nhất có tính đều.

Chân núi còn cho hai thứ nữa quý ở vùng khô: mạch nước, và tán cây che nắng.

Đặt trên đất vườn của mình hoặc đất được phép, gần chân núi là đủ — đàn bay ba đến năm trăm mét, không cần vào trong rừng.

Vườn nhà trong xóm

Đây là lựa chọn của phần lớn người ở đây. Nuôi tốt nếu trong bán kính ba bốn trăm mét có ít nhất năm sáu loại cây ra hoa ở các quãng khác nhau — cây ăn trái, chuối, dừa, hàng rào cây, cây quanh nhà hàng xóm.

Đứng ở chỗ định đặt và kể ra từng loại cây mình thấy kèm quãng trổ. Nếu danh sách chỉ có thanh long thì chỗ đó không đạt.

Vùng khô: hai việc quyết định

Đây là vùng khô hạn, mưa ít và dồn vào cuối năm.

Nước. Khay nông đựng nước, có vật nổi cho ong đậu, che bớt nắng để đỡ bốc hơi, duy trì quanh năm. Nhiều tháng trong năm không có vũng nước nào trong tầm bay.

Bóng che. Tán cây thật tốt hơn tấm lợp, vì cây vừa che vừa giữ ẩm quanh gốc. Dùng tấm lợp thì đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng và kê thùng khỏi mặt đất.

Nếu chỉ có đất trong vùng thanh long

Trồng chuối rải nhiều điểm quanh nhà, giữ và trồng thêm cây ăn trái, giữ hàng rào cây. Nuôi một hai thùng sát nhà, và hỏi lịch xử lý của vườn xung quanh.