Bán mật ong dú ở Hải Phòng: thành phố cảng, khách sành

Hải Phòng nay gồm cả Hải Dương cũ — thành phố cảng cộng với vùng vải thiều Thanh Hà, ổi, na. Với nghề ong dú thì đây là một tổ hợp thú vị: vùng nuôi và thị trường nằm sát nhau.

Nhưng bán ở đây có cái khó riêng, và nó không nằm ở chỗ ít người mua.

Khách ở đây tinh, và đó là chuyện tốt

Người Hải Phòng quen với hải sản tươi, quen phân biệt hàng thật hàng trộn, và quen mặc cả. Đó là kiểu khách khó tính theo nghĩa tốt: họ trả giá cao cho thứ thật, nhưng không tin lời quảng cáo.

Với mật ong dú — mặt hàng mà phần lớn người mua chưa từng thấy tận mắt — điều đó tạo ra rào cản đầu tiên: người ta không biết nó là gì, và mặc định nghi ngờ.

Người bán được ở đây thường vượt rào cản bằng ba thứ, không phải bằng lời:

Cho xem chỗ nuôi. Vài thùng sau vườn nhà, khách tới xem tận nơi. Đây là thứ không ai bắt chước được và không cần giải thích gì thêm.

Cho nếm. Mật ong dú lỏng hơn và chua rõ hơn mật ong thường — người chưa biết lần đầu nếm thường ngạc nhiên, có người tưởng hỏng. Nếu để họ nếm và giải thích trước rằng vị chua là đặc điểm của loài này, thì cái lạ đó biến thành điểm nhận biết hàng thật.

Nói số lượng thật. Một tổ một năm cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi. Nhà có bao nhiêu tổ thì cả năm có bấy nhiêu lít. Con số nhỏ nói ra lại làm người mua tin, vì nó khớp với chuyện hàng hiếm.

Lợi thế thật của vùng này

Gần Hà Nội và gần Quảng Ninh — hai thị trường lớn, đi lại thuận. Hàng quà biếu dịp lễ Tết ở đây có nhu cầu cao, và mật ong dú đúng là loại hàng hợp làm quà: hiếm, lạ, đựng hũ nhỏ, không cồng kềnh.

Thêm nữa, vùng Thanh Hà, Chí Linh, Kinh Môn có vườn vải, ổi, na nhiều tầng — nuôi được thật, không phải chỉ bán hàng chở từ nơi khác. Người vừa nuôi vừa bán tại vùng này có lợi thế hơn hẳn người chỉ buôn.

Và phần khó phải nói rõ

Miền Bắc có mùa đông. Đàn ong dú ở đây mỗi năm phải qua một quãng rét, và sản lượng thấp hơn vùng khí hậu nóng. Nghĩa là người nuôi ở Hải Phòng không thể cạnh tranh bằng số lượng với trại trong Nam.

Nhưng cũng vì thế mà cách bán phải khác: không bán số lượng, bán chỗ nuôi gần — "mật nuôi tại vườn ở Thanh Hà, mời anh chị tới xem". Với khách ở Hải Phòng và Hà Nội, một trại cách nhà một giờ chạy xe có giá trị mà trại ở Tây Nguyên không có, dù trại kia nhiều mật hơn.

Điều không nên làm

Không nhận đơn vượt quá sản lượng rồi gom hàng ngoài cho đủ. Ở vùng khách tinh như đây, mật gom về khác vị là khách nhận ra, và một lần như vậy đủ mất cả tệp khách đã xây nhiều năm.

Không nói về công dụng chữa bệnh. Đó vừa là chỗ dễ sai vừa là chỗ làm khách hiểu biết mất tin tưởng. Mật ong dú là thực phẩm quý và hiếm — nói đúng bấy nhiêu đã đủ.