
Đức Phổ nằm ở phía nam Quảng Ngãi, giữa dải cát ven biển, đồi keo phía tây, và ruộng lúa ở giữa.
Ba thứ chiếm phần lớn diện tích ấy đều gần như không cho nguồn hoa cho ong dú. Nên chỗ đặt thùng ở đây thu lại chỉ còn một lựa chọn đúng, và biết điều đó tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Cát ven biển. Trồng phi lao, khoai, đậu, ít cây cho hoa. Cát hấp nhiệt, phản nắng, và không giữ nước sau mưa.
Đồi keo. Trồng thuần một loài, ít hoa, khai thác trắng theo chu kỳ vài năm. Với con ong gần như là vùng trống.
Ruộng lúa. Lúa thụ phấn nhờ gió nên hoa không hấp dẫn ong. Cánh đồng rộng với đàn ong là vùng trống hoàn toàn.
Các làng ở Đức Phổ có chuối, mít, dừa, xoài, hàng rào cây, cây bờ ao, cây quanh đình chùa. Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một cái làng có vườn là đủ cho vài thùng.
Thêm vào đó là dải cây ven sông và các vườn ở vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng và đồi — nơi có cây ăn trái và cây tạp.
Trong làng còn có hai lợi thế nữa: nhà cửa chắn gió biển, và chủ nhà đi qua mỗi ngày nên thấy bất thường sớm.
| Chỗ | Nguồn hoa | Kết luận |
|---|---|---|
| Trong làng, vườn nhà có cây lâu năm | Chuối, mít, dừa, xoài, hàng rào cây | Lựa chọn đúng |
| Vùng chuyển tiếp có vườn, ven sông | Cây ăn trái, cây ven sông | Tốt, ít gió hơn sát biển |
| Đồi keo | Gần như không | Không nên đặt |
| Cát ven biển trống | Rất ít, lại nóng và khô | Không nên đặt |
| Giữa ruộng lúa | Không | Không nên đặt |
Chắn gió. Gió biển gần như quanh năm, mùa đông thêm gió mùa đông bắc. Đặt sau nhà, sau hàng rào kín hoặc rặng cây dày; cửa tổ quay hướng khuất gió.
Che nắng. Mái che đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng, tốt nhất là dưới tán cây thật vì cây vừa che vừa giữ ẩm.
Nước ngọt. Vùng cát không giữ nước sau mưa nên có thể không có vũng nước nào trong bán kính bay. Một khay nước nông có vật nổi.
Mưa dồn vào khoảng tháng 9 tới tháng 12, kèm bão và lụt ở vùng trũng.
Kê thùng cao hơn mức ngập cao nhất từng thấy, cố định chân trụ trước mùa bão, mái che dốc thoát nước. Và không lấy mật vào cuối mùa mưa.
Thùng lật trong đêm bão là mất cả đàn, mà đó là thứ chặn được trước cả tháng.
Vài thùng vườn nhà là quy mô hợp ở đây. Nguồn hoa giới hạn trong phạm vi làng, và vùng này mỗi năm có một quãng mưa bão phải cầm cự.
Muốn nhiều hơn thì tìm về vùng chuyển tiếp có vườn cây ăn trái, hoặc phía tây nơi còn cây rừng tự nhiên xen vườn.
Gần như không, vì keo trồng thuần loài, ít hoa và bị khai thác theo chu kỳ. Nên đặt thùng trong làng có vườn.
Ít cây cho hoa, cát hấp nhiệt và không giữ nước. Nếu nuôi thì đặt trong làng, sau vườn nhà có cây lâu năm, kèm tán che và khay nước.
Trong làng và vườn nhà: chuối, mít, dừa, xoài, hàng rào cây, cây bờ ao; cộng dải cây ven sông và vườn ở vùng chuyển tiếp.
Kê cao hơn mức ngập từng thấy, cố định chân trụ, mái dốc thoát nước, và không lấy mật cuối mùa mưa. Làm trước mùa chứ không đợi tin bão.
Vài thùng vườn nhà là hợp lý. Muốn nhiều hơn thì tìm về vùng chuyển tiếp có vườn cây ăn trái hoặc nơi còn cây rừng xen vườn.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.