
Đồng Xoài là trung tâm của vùng Bình Phước cũ, nay thuộc Đồng Nai. Xung quanh là điều, cao su, tiêu, và các khu dân cư có vườn tạp.
Điều và cao su chiếm gần hết diện tích, nên chỗ đặt thùng ở đây thu lại chỉ còn vài lựa chọn đúng — và biết điều đó tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Điều ra hoa vào quãng khô, cuối năm sang đầu năm, và ra rất nhiều. Đó là đợt nguồn hoa mạnh nhất vùng.
Nhưng sau vụ, vườn điều thuần dọn sạch cỏ dưới tán gần như không còn gì cho đàn suốt phần lớn năm.
Điểm cộng: vườn điều được chăm nhẹ tay hơn vườn cây ăn trái, nên rủi ro thấp hơn. Đặt thùng ở rìa vườn điều gần khu nhà ở là lựa chọn khá.
Cao su không phải cây nuôi ong, trừ quãng bung lá non sau khi rụng lá. Một lô cao su rộng với con ong gần như là vùng trống.
Đây là cái bẫy mắt phổ biến: nhìn xanh mướt mà không có hoa. Không nên đặt thùng giữa lô cao su dù rộng và thoáng.
Các xóm quanh Đồng Xoài vẫn có nhà với vườn sau: mít, chuối, xoài, dừa, hàng rào cây, cây bờ ao.
Với bán kính bay ba tới năm trăm mét, một xóm có vườn là đủ cho vài thùng — và nó cho nguồn đều, thứ mà vườn điều và cao su không có.
Cộng thêm: nhà cửa chắn gió mùa khô, và chủ nhà đi qua mỗi ngày nên thấy bất thường sớm.
| Chỗ | Nguồn hoa | Kết luận |
|---|---|---|
| Vườn nhà trong xóm, có cây tạp | Mít, chuối, xoài, dừa, hàng rào cây | Lựa chọn đúng |
| Rìa vườn điều gần khu nhà ở | Đợt điều mạnh, cộng vườn tạp gần đó | Khá, vườn điều chăm nhẹ tay |
| Vườn tiêu trụ sống | Hoa từ cây trụ, có tán che | Tốt; kê cao vì ẩm hơn |
| Giữa lô cao su | Gần như không | Không nên đặt |
| Giữa lô điều thuần dọn sạch cỏ | Chỉ có trong vụ | Không nên đặt lâu dài |
Mùa khô ở vùng này gắt và dài hơn Long Khánh hay Biên Hoà. Ba việc trong quãng đó:
Che nắng chiều — tán cây thật tốt hơn tấm lợp; nếu dùng mái che thì đặt cao hơn nắp thùng cho thoáng.
Nước — suối và vũng nước cạn, nên một khay nước nông có vật nổi đặt cạnh thùng, duy trì suốt mùa khô.
Để yên — không lấy mật, không tách đàn, không dời chỗ trong mùa khô.
Giữ một dải cỏ hoa ở bờ lô, hoặc một góc rẫy không dùng tới, hoặc trồng vài cây muồng chắn gió.
Ở vùng mà phần lớn diện tích là điều và cao su, những mảng nhỏ đó là phần nền duy nhất của đàn giữa các vụ hoa — và chúng gần như không tốn gì.
Không nên. Cao su gần như không cho nguồn hoa trừ quãng bung lá non, nên lô cao su với con ong là vùng trống.
Tốt hơn vì có đợt hoa mạnh vào mùa khô và được chăm nhẹ tay. Nhưng nên đặt ở rìa vườn gần khu nhà ở để có thêm nguồn từ vườn tạp.
Vườn nhà trong xóm có mít, chuối, xoài, dừa và hàng rào cây. Đó là nơi cho nguồn đều, lại kín gió và tiện quan sát.
Che nắng chiều, duy trì khay nước vì suối cạn, và để yên đàn — không lấy mật, không tách, không dời chỗ.
Giữ một dải cỏ hoa ở bờ lô hoặc trồng vài cây muồng chắn gió. Đó là phần nền của đàn giữa các vụ hoa và gần như không tốn gì.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.