
Đồng Tháp nay gồm cả Tiền Giang cũ, nghĩa là có xoài Cao Lãnh, sen Tháp Mười, làng hoa Sa Đéc, sầu riêng Cai Lậy, vú sữa Lò Rèn — một vùng mà đặc sản là chuyện bình thường và người ta quen mua quà mang về.
Nghe thì bán mật ong dú ở đây dễ. Thực tế có một khác biệt căn bản khiến nó không giống bán xoài hay bán sen.
Một tổ ong dú cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi mật mỗi năm. Nhà có hai chục thùng, nuôi đã vài năm, thì cả năm được vài chục lít. Vài chục lít một năm.
Con số đó có nghĩa là: không đủ để bỏ mối cho cửa hàng, không đủ để chạy quảng cáo, không đủ để mở gian hàng bán quanh năm. Mọi cách bán dựa trên dòng hàng đều đặn đều không áp dụng được.
Hiểu điều này trước thì tránh được sai lầm phổ biến nhất: nhận đơn vượt quá cái mình có, rồi đi gom hàng ngoài cho đủ. Đó là cách nhanh nhất để mất tên tuổi đã xây mấy năm, vì hàng gom về không kiểm soát được và khách tinh ý nhận ra ngay khi vị khác đi.
Bán tại vườn cho khách tới tận nơi. Đây là cách tự nhiên nhất ở vùng này. Khách về Cao Lãnh mua xoài, về Sa Đéc xem hoa, ghé vườn thì thấy mấy thùng ong đặt sau nhà. Người mua thấy tận mắt chỗ nuôi thì không cần thuyết phục gì thêm — và chính cái nhìn thấy đó là thứ cửa hàng không có.
Bán cho người quen và người đã mua lại. Với sản lượng vài chục lít, chỉ cần vài chục khách quen là hết hàng mỗi năm. Nhiều nhà làm được điều này mà chưa từng đăng bán ở đâu.
Bán kèm vào thứ khác mình đang có. Nhà có vườn xoài, có homestay, có quầy đặc sản thì mật ong dú là món thêm vào, không phải món chính. Nó bán được nhờ đứng cạnh thứ khác, và nó làm thứ kia sang hơn.
| Cách bán | Hợp khi | Điều phải chuẩn bị |
|---|---|---|
| Tại vườn, khách tới xem | Vườn gần đường, gần điểm du lịch | Chỗ nuôi gọn gàng, sẵn sàng cho khách xem |
| Khách quen, mua lại hằng năm | Sản lượng nhỏ và ổn định | Giữ liên lạc, báo trước khi có hàng |
| Bán kèm đặc sản, homestay | Đã có dòng khách sẵn | Nói rõ đây là hàng nhà, số lượng có hạn |
| Gửi cửa hàng, bỏ mối | Gần như không hợp | Cần sản lượng đều mà nghề này không có |
Mật ong dú luôn đắt hơn mật ong thường, và lý do nằm ở số lượng chứ không ở lời quảng cáo. Người bán tự tin nhất là người giải thích được bằng con số: một tổ một năm được bấy nhiêu, nhà có bấy nhiêu tổ, nên cả năm chỉ có bấy nhiêu.
Ngược lại, thứ không nên làm là nói về công dụng chữa bệnh. Đó vừa là chỗ dễ sai, vừa là chỗ khiến người mua hiểu biết mất tin tưởng ngay. Mật ong dú là thực phẩm quý và hiếm — bấy nhiêu đã đủ để bán, không cần thêm.
Sen. Tràm Chim và vùng Đồng Tháp Mười có tràm, sen, cỏ năn — một hệ cây bản địa vùng trũng phèn mà không vùng nào khác trong nước có ở quy mô như vậy. Với người bán, đó là câu chuyện thật để kể: mật của một vùng đất ngập nước, không phải mật vườn thông thường.
Với người nuôi thì cần biết thêm phần kỹ thuật: vùng trũng nghĩa là mùa nước, và kê thùng phải tính theo mức nước cao nhất từng thấy chứ không phải mức thường. Vùng phèn thì nguồn nước quanh đó có thể không hợp cho đàn uống, nên một khay nước mưa đặt gần thùng là việc nên làm.
Từ chính dòng khách đã có sẵn quanh vườn nhà: khách mua xoài, khách du lịch miệt vườn, người quen. Với sản lượng vài chục lít một năm thì vài chục khách quen là đủ hết hàng.
Gần như không hợp, vì cửa hàng cần nguồn hàng đều quanh năm mà nghề này không có. Nhận đơn vượt quá sản lượng rồi đi gom hàng ngoài là cách mất uy tín nhanh nhất.
Bằng con số thật: một tổ một năm cho khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi, nhà có bao nhiêu tổ, nên cả năm chỉ có bấy nhiêu lít. Con số tự nó giải thích, không cần nói về công dụng chữa bệnh.
Được, nhưng phải kê thùng cao hơn mức nước cao nhất từng thấy và chủ động một nguồn nước ngọt gần thùng, vì nước quanh vùng phèn có thể không hợp cho đàn.
Nên, và đó là lợi thế lớn nhất của người nuôi thật so với người bán hàng gom. Ong dú không đốt nên cho khách tới gần thùng là an toàn, chỉ cần tránh đứng chắn ngay trước cửa tổ.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.