Cây gì nuôi được ong dú ở Chợ Gạo

Chợ Gạo nổi tiếng với ba thứ: dừa, thanh long và thơm. Ba vùng chuyên canh nằm cạnh nhau, và với đàn ong dú thì chúng khác nhau hoàn toàn.

Dừa: cây đáng giá nhất

Dừa ra hoa rải rác gần như quanh năm — điều rất hiếm ở cây trồng. Phần lớn cây thương phẩm chỉ cho một đợt rồi thôi, còn dừa thì luôn có buồng ở các giai đoạn khác nhau.

Với đàn ở yên một chỗ suốt năm, đó chính là thứ cần nhất: nguồn nền không theo vụ.

Vùng dừa Chợ Gạo vì thế là một trong những chỗ thuận nhất miền Tây để đặt thùng.

Thanh long: nhìn kín cây mà là đất trống

Hoa thanh long nở về đêm và tàn khi trời sáng, được thụ phấn bởi nhóm hoạt động đêm. Ong dú kiếm ăn ban ngày nên gần như không khai thác được gì từ nó.

Đây không phải chuyện hoa ít hay nhiều mà là chuyện lệch giờ — và không có cách nào bù.

Thêm nữa, vườn thanh long thâm canh có lịch xử lý dày và trụ thì trống trải, không bóng.

Thơm: không đáng kể

Hoa thơm nhỏ, ít mật, và cách canh tác thơm thương phẩm không tạo ra đợt hoa rộ như vườn cây ăn trái. Đừng lấy diện tích thơm làm căn cứ chọn chỗ.

Dừa thôi thì đủ chưa

Chưa hẳn. Dừa là nền rất tốt nhưng vườn dừa thuần thì thiếu đa dạng phấn — đàn cần phấn từ nhiều loại cây khác nhau mới nuôi được quân.

Đàn ở vườn dừa thuần thường sống ổn nhưng không đông và khó tách. Thêm chuối, mít, xoài và cây tạp quanh nhà thì khác hẳn.

Chọn chỗ đặt

Trong vườn dừa có xen cây ăn trái và cây tạp, hoặc trong xóm có vườn nhiều loại. Cách vùng thanh long chuyên canh một khoảng vì lịch xử lý.

Kê cao hơn mực nước lớn nhất trong năm vì vùng này có kênh rạch và chịu ảnh hưởng triều, chôn trụ chắc trên đất bồi.

Trồng thêm thì trồng gì

Chuối trước, trồng rải nhiều chỗ chứ không dồn một khóm — nó lấp được những tháng mà cây theo vụ bỏ trống. Sau đó là cây ăn trái nhiều loại thay vì một loại.

Mục tiêu không phải nhiều hoa nhất mà là không tháng nào trống, và không tháng nào chỉ có một loại phấn.

Lấy mật

Cuối mùa mưa, khoảng tháng 10 tới tháng 12. Vùng có nền dừa thì đàn ít khi rơi vào quãng đói sâu, nhưng vẫn giữ nguyên tắc: chỉ lấy khi đàn kín tổ và quân đông.

Một cách kiểm nhanh vườn mình

Đứng ở chỗ định đặt, nhìn quanh trong tầm ba bốn trăm mét và trả lời hai câu.

Tháng nào trong năm cũng có ít nhất một loại đang trổ không? Nếu chỉ dừa thì câu trả lời là có, và đó là điểm cộng lớn.

Có bao nhiêu loại khác nhau? Nếu chỉ một hai loại thì đàn sẽ sống mà không đông. Cần năm sáu loại trở lên.

Hai câu đó tách bạch hai thứ mà người ta hay gộp: có hoa quanh năm, và có đủ loại hoa. Vùng dừa mạnh ở câu thứ nhất nhưng dễ hụt ở câu thứ hai.