Đặt thùng ong dú ở Cao Phong: đọc thung lũng và sườn đồi

Cao Phong nằm trên vùng trung du có địa hình lượn sóng, nổi tiếng với cam. Ở vùng có mùa đông, địa hình như vậy tạo ra chênh lệch thật giữa các chỗ chỉ cách nhau vài trăm mét.

Chọn chỗ đặt ở đây là đọc địa hình, không phải chọn góc vườn cho tiện.

Thung lũng khuất và sườn hứng gió

Một cách đọc không cần thiết bị

Đi quanh vườn vào một ngày có gió bắc và để ý chỗ nào lặng gió nhất. Chỗ lặng gió trong ngày gió bắc chính là chỗ ấm nhất trong đợt rét.

Rồi đi lại vào một sáng sớm và xem chỗ nào sương tan sớm nhất. Chỗ đọng sương lâu là chỗ ẩm dai, dễ mốc trong thùng.

Chỗ đúng là chỗ vừa lặng gió vừa tan sương sớm — thường là sườn thoải mặt nam, cao hơn đáy trũng một chút, có cây che.

Vườn cam: phải tính trước

Cam là cây thương phẩm giá trị cao ở đây, chăm theo quy trình với xử lý sâu bệnh nhiều đợt trong năm. Các vườn lại nằm liền nhau, mà đàn bay ba đến năm trăm mét.

Nếu bán kính đó phủ toàn vườn cam thâm canh thì rủi ro là thật. Dấu hiệu: ong chết rải trước cửa tổ trong vài ngày.

Phòng: đặt lệch về phía vườn tạp, vườn nhà hoặc dải cây ven suối; hỏi lịch xử lý của vườn xung quanh.

Nguồn hoa

Cam và cây có múi cho đợt hoa lớn mùa xuân — đúng lúc đàn cần hồi sau đông, nên rất giá trị nếu tránh được phần thuốc.

Phần nền quanh năm đến từ chuối, cây ăn trái vườn nhà, cây tạp và dải cây rừng còn lại trên đồi.

Tre và hàng rào cây không cho mật nhưng là vật chắn gió — ở vùng này quan trọng ngang nguồn hoa.

Mùa đông vẫn là rào cản chính

Đây là miền Bắc, có những đợt rét kéo dài kèm gió mùa đông bắc. Ong dú là loài nhiệt đới nên nuôi ở đây là nuôi có điều kiện.

Thùng gỗ dày ghép khít, không mở thùng trong quãng rét, không lấy mật từ khoảng tháng 10, và nhận đàn vào mùa xuân để có trọn mùa ấm gây dựng.

Bắt đầu

Hai thùng, hai vị trí — một ở chỗ lặng gió nhất, một ở chỗ tan sương sớm nhất nếu hai chỗ đó khác nhau. Mùa đông đầu tiên sẽ cho biết chỗ nào đúng.

Vì sao không nên dời thùng sau khi đã đặt

Ở vùng địa hình lượn sóng, người nuôi hay có ý định dời thùng khi thấy chỗ khác có vẻ tốt hơn. Nhưng ong dú định vị cửa tổ rất chính xác: dời trong bán kính bay thì ong thợ đang ra ngoài quay về chỗ cũ và mất.

Cách đúng là bỏ công chọn một lần — đi hai vòng khảo sát như trên, tính cả mùa đông lẫn mùa hè — rồi để yên. Nếu năm đầu cho thấy chỗ đó không đạt thì chuyển vào mùa ấm và chấp nhận đàn mất một phần quân, chứ đừng dời đi dời lại.