Bắt đầu nuôi ong dú ở Biên Hoà: hai thùng trong phố

Biên Hoà là thành phố công nghiệp lớn, và nghe qua thì không phải chỗ nuôi ong. Nhưng nhớ rằng bán kính kiếm ăn của ong dú chỉ ba tới năm trăm mét — thứ quyết định là vòng tròn nhỏ đó, không phải cả thành phố.

Và Biên Hoà vẫn còn vườn: cù lao Tân Triều với bưởi, các cù lao và bãi ven sông Đồng Nai, vườn nhà trong các phường cũ, cùng cây xanh đô thị.

Ba kiểu chỗ trong thành phố

Vườn bưởi cù lao Tân Triều và vùng ven sông. Đây là chỗ tốt nhất: vườn nhiều tầng, ẩm vừa phải, có cây lâu năm, và gần sông nên có nguồn nước. Nuôi được nhiều thùng nếu vườn đủ rộng.

Nhà có vườn sau ở các phường cũ. Nhiều nhà còn sân vườn với mít, xoài, dừa, chuối, cây cảnh. Đủ cho vài thùng nếu khu đó nhiều nhà có vườn.

Sân thượng, ban công nhà phố. Được, ở mức một hai thùng, nếu quanh khu có cây xanh. Ong dú không đốt nên nuôi trong khu dân cư không gây nguy hiểm cho hàng xóm.

Chọn tháng bắt đầu

Đầu mùa mưa, khoảng tháng 5 tới tháng 7. Đàn có mấy tháng nguồn hoa đều để ổn định chỗ mới trước khi gặp mùa khô đầu tiên.

Tránh mua đàn vào giữa mùa khô — đàn vừa dời chỗ đã gặp ngay quãng ít hoa nhất trong năm.

Vấn đề của thành phố: nhiệt, không phải thiếu hoa

Người ở phố hay lo không đủ hoa. Thực tế, thứ làm hỏng đàn trên sân thượng thường là nhiệt độ: mái tôn, tường bê tông và sàn gạch giữ nhiệt tới tối, nên thùng đặt giữa sân thượng trống thì buổi chiều bên trong nóng hơn hẳn ngoài trời.

Cách xử đơn giản mà hiệu quả hơn mọi thứ khác: đặt thùng dưới một mái che riêng, có khoảng hở thoáng giữa mái che và nắp thùng, tránh hướng tây, và kê thùng lên chân cao khỏi sàn.

Thứ hai là nước. Sân thượng thành phố khô, và trong bán kính bay có thể không có nguồn nước nào. Một khay nước nông có vật nổi là đủ.

Câu hỏi về chất lượng mật ở thành phố công nghiệp

Đây là lo ngại chính đáng. Cần phân biệt hai thứ: bụi không khí, và hoá chất trên hoa.

Thứ đàn mang về tổ là mật hoa và phấn, tức thứ nằm trong hoa. Rủi ro thật nằm ở hoa bị phun thuốc — mà thuốc đến từ vườn và ruộng, không từ nhà máy. Vườn cây ăn trái đang xử lý sâu bệnh, vườn kiểng đang phun dưỡng lá: đó mới là nguồn rủi ro, và nó có ở cả vùng thuần nông.

Người muốn chắc chắn thì làm đúng một việc: biết trong bán kính bay có vườn nào và họ xử lý gì.

Vì sao hai thùng

Vì năm đầu là năm học. Hai thùng thì mỗi sai lầm chỉ tốn hai thùng, mà bài học thu được y như nuôi mười: biết góc nào trong nhà mát thật, biết quanh khu có hoa tháng nào, biết đàn phản ứng thế nào với nắng chiều.

Và năm đầu đừng lấy mật. Đàn mới dời chỗ cần trọn năm để xây tổ và tích dự trữ; lấy mật năm đầu là cách làm đàn không bao giờ mạnh lên.