
Bảy Núi là cụm núi đá vùng Thất Sơn nổi lên giữa đồng bằng An Giang, với rừng trên sườn, xoài, cây thuốc bản địa và những hàng thốt nốt dưới chân.
Người mới bắt đầu ở đây có một lợi thế lớn, và ba việc phải làm cho đúng.
Cây rừng trên núi đá có nhiều tầng nhiều loài, trổ rải rác chứ không dồn một đợt. Đó là thứ đàn ong dú cần nhất — và ở vùng đồng bằng phẳng xung quanh thì không có.
Vườn nào nằm ở chân núi, trong vòng ba đến năm trăm mét tới dải cây trên sườn, thì đã có phần nền tốt nhất mà vùng này cho — kể cả khi vườn đó nhỏ.
Không cần lên núi đặt thùng. Đặt ở vườn dưới chân, gần là đủ.
Chân núi có nhiều chỗ rợp và nhiều hốc đá đọng ẩm. Chỗ đúng là chỗ có nắng sớm lọt xuống, khô ráo dưới chân, và khuất gió.
Kê cao trên trụ riêng, mái dốc cao hơn nắp thùng cho thoáng, gỗ dày ghép khít.
Vùng này có mùa khô rõ và nắng gắt, từ khoảng tháng 12 tới tháng 4. Chân núi thường có mạch nước nên đỡ hơn đồng bằng, nhưng vẫn nên có khay nước ngọt cạnh thùng, châm đều vì bốc hơi nhanh.
Vùng nhiều cây thì kiến nhiều. Trụ đứng riêng, không để cành cây, dây leo, cỏ cao hay đá xếp bắc cầu tới thùng. Kiểm mỗi tháng vì cây mọc nhanh.
Thốt nốt có mặt khắp vùng nhưng phần lớn cây đang được khai thác lấy nước nên cụm hoa không nở tự nhiên. Đừng chọn chỗ đặt chỉ vì quanh đó nhiều thốt nốt — chọn vì gần rừng trên núi và gần vườn nhiều loại cây.
| Quãng | Ở Bảy Núi | Việc của người mới |
|---|---|---|
| Tháng 5 tới tháng 7 | Đầu mưa, cây bật lại | Quãng nên nhận đàn và đặt thùng |
| Tháng 8 tới tháng 10 | Mưa đều, nguồn hoa tốt | Để yên cho đàn xây; kiểm mái che, chặn kiến |
| Tháng 11 tới tháng 12 | Cuối mưa | Không lấy mật năm đầu; quãng lấy mật từ năm sau |
| Tháng 1 tới tháng 4 | Khô, nắng gắt | Giữ khay nước, che nắng bằng tán thật |
Chân núi có vi khí hậu thay đổi theo từng khoảng: chỗ khuất, chỗ hứng gió, chỗ rợp, chỗ có nắng sớm. Không đoán được bằng mắt chỗ nào hợp nhất.
Hai thùng ở hai vị trí, quan sát một năm, rồi năm sau đặt theo chỗ tốt hơn. Dữ liệu đó chỉ đúng cho vườn của mình và đáng hơn mọi lời khuyên chung.
Không lấy mật. Đàn mới dời chỗ cần trọn năm để xây và tích dự trữ.
Việc của năm đầu là ghi lại: tháng nào cây quanh đó trổ, thùng nào ong ra vào nhiều hơn, khay nước có hay bị cạn không.
Vì cây rừng trên núi đá nhiều tầng nhiều loài, trổ rải rác quanh năm — thứ mà đồng bằng phẳng xung quanh không có.
Không. Đàn bay ba đến năm trăm mét nên đặt ở vườn dưới chân núi là đã với tới nguồn đó.
Chỗ có nắng sớm lọt xuống, khô ráo dưới chân và khuất gió — tránh chỗ rợp suốt ngày và hốc đá đọng ẩm.
Thấp hơn vẻ ngoài, vì phần lớn cây đang được khai thác lấy nước nên cụm hoa không nở tự nhiên.
Vi khí hậu chân núi thay đổi theo từng khoảng và không đoán được bằng mắt. Một năm quan sát sẽ cho biết chỗ nào hợp.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.