Bốn điều hay hiểu sai khi nuôi ong dú ở Ba Vì

Ba Vì có rừng trên núi, đồi chè, vườn cây ăn trái và nằm trong địa phận Hà Nội. Nghe qua thì đủ điều kiện cho nghề nuôi ong dú.

Nhưng bốn điều người ta hay nghĩ về vùng này đều cần nói lại cho rõ.

Một: có rừng thì nuôi tốt

Chưa đủ. Rừng cho nguồn hoa, nhưng điều kiện quyết định ở miền Bắc không phải nguồn hoa mà là mùa đông.

Ong dú là loài nhiệt đới, không có cơ chế đi qua nhiều ngày rét liên tục. Ở đây mỗi năm đều có những đợt rét kéo dài kèm gió mùa đông bắc, và đó mới là thứ quyết định đàn sống hay chết.

Nuôi ở đây là nuôi có điều kiện, quy mô vườn nhà, chấp nhận sản lượng thấp và đàn hồi chậm.

Hai: lên cao trên núi thì mát, tốt hơn

Ngược lại. Càng lên cao càng lạnh và càng nhiều ngày mây mù. Phần cao của núi Ba Vì là nơi kém phù hợp nhất trong cả vùng.

Chỗ nên chọn là chân núi và vùng đồi thấp, nơi có vườn nhà, khuất gió bắc và ấm hơn.

Ba: đồi chè là nguồn hoa lớn

Không. Chè được trồng để hái búp, và vườn chè được đốn tỉa theo chu kỳ nên cây gần như không được để ra hoa.

Nhìn thì xanh kín cả sườn đồi, với đàn ong thì gần như không có gì. Nguồn thật là vườn cây ăn trái, cây tạp quanh nhà và cây rừng ở chân núi.

Bốn: gần Hà Nội nên dễ bán, cứ nuôi nhiều

Đầu ra thì đúng, quy mô thì không. Gần thành phố đúng là lợi thế bán hàng. Nhưng sản lượng ở vùng có mùa đông thấp hơn miền Nam, đàn hồi chậm và tách đàn thưa.

Mỗi tổ khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi mỗi năm, và ở đây nghiêng về đầu thấp. Nuôi nhiều thùng không làm tăng sản lượng nếu nguồn hoa và mùa đông vẫn vậy — nó chỉ tăng số đàn phải lo qua rét.

Vậy làm thế nào cho đúng

Chỗ đặt: vườn nhà ở chân núi hoặc đồi thấp, khuất gió bắc — nép sau tường hướng nam, hàng tre hoặc hàng cây.

Thùng: gỗ dày, ghép khít, không dùng thùng mỏng nhiều khe.

Mùa: nhận đàn vào mùa xuân, khoảng tháng 3 tới tháng 4, để có trọn mùa ấm gây dựng. Không lấy mật từ tháng 10. Không mở thùng trong quãng rét.

Quy mô: hai thùng đặt hai chỗ khác nhau trong năm đầu — mùa đông đầu tiên sẽ cho biết chỗ nào đúng, và đó là dữ liệu chỉ đúng cho vườn của mình.

Nguồn hoa đáng kể ở đây

Nhãn và vải cho đợt lớn mùa xuân, đúng lúc đàn cần hồi sau đông. Bưởi và cây có múi cũng trổ mùa xuân. Chuối ra hoa rải đều gần quanh năm. Cây rừng chân núi cho nguồn rải rác.

Tre và hàng rào cây không cho mật nhưng là vật chắn gió — ở vùng này việc đó quan trọng ngang nguồn hoa.