Ong dú Bà Rịa - Vũng Tàu: tên tỉnh mất, nghề vẫn còn

Bà Rịa - Vũng Tàu không còn là tỉnh. Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, nó nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh cùng với Bình Dương. Nhưng người ở đây vẫn nói "về Bà Rịa", "xuống Vũng Tàu", và người nuôi ong vẫn gọi vùng này bằng tên cũ.

Với đàn ong thì chuyện đổi tên không có ý nghĩa gì. Nó chỉ quan tâm trong vòng ba bốn trăm mét quanh thùng có gì ra hoa. Và vùng này thì có, thuộc loại khá nhất Đông Nam Bộ.

Bốn kiểu đất trong cùng một vùng

Điều làm vùng này thú vị là nó gói bốn môi trường khác nhau trong một khoảng cách ngắn.

Vùng nhãn xuồng Châu Đức, Đất Đỏ. Nhãn xuồng cơm vàng là đặc sản ở đây, và vườn nhãn thường xen tiêu, cà phê, bơ. Vườn nhiều tầng là môi trường tốt cho đàn.

Vùng tiêu và cây công nghiệp Châu Đức. Tiêu leo trụ sống, cao su, cà phê — cây trụ sống mới là nguồn hoa chứ không phải dây tiêu.

Vùng rừng Xuyên Mộc, Bình Châu - Phước Bửu. Rừng còn khá, cây bản địa ra hoa theo nhịp tự nhiên rải rác quanh năm. Nhà nào gần bìa rừng thì đàn có nguồn ổn định hơn hẳn.

Vùng ven biển và Long Sơn. Cây chịu mặn, dừa, bàng, cây ngập mặn. Nguồn hoa mỏng hơn nhưng ổn định, đổi lại phải tính gió biển và nước ngọt.

Gió biển — thứ đặc trưng của vùng này

Khác với Đồng Nai hay Bình Dương nằm sâu trong đất liền, phần lớn vùng này chịu gió biển gần như quanh năm. Gió không giết đàn, nhưng cửa tổ hứng gió trực diện thì ong ra vào tốn sức, và ngày gió lớn đàn gần như không đi làm được.

Cách xử: đặt sau vật chắn — tường nhà, hàng rào kín, rặng cây dày, bờ tre. Cửa tổ quay về hướng khuất gió. Ở vùng ven biển trống như Long Sơn hay bãi ngang thì đây là việc bắt buộc, không phải tuỳ chọn.

Đổi tên có ảnh hưởng gì thật không

Về kỹ thuật nuôi thì không, tuyệt đối không. Vườn ở đâu vẫn ở đó, cây vẫn ra hoa đúng mùa, và đàn ong không đọc quyết định hành chính.

Về giấy tờ, thủ tục, đăng ký kinh doanh hay chứng nhận sản phẩm thì có thay đổi, và chỗ này phải hỏi trực tiếp cơ quan chuyên môn tại phường xã nơi mình ở — đừng tin bài viết trên mạng, kể cả bài này.

Về bán hàng thì có một điểm đáng lưu ý: nhiều người mua vẫn tìm theo tên cũ. Ai đang bán mật ở đây thì nên để cả hai tên trong cách giới thiệu — vừa là tên hành chính hiện nay, vừa là tên mà người ta quen gọi và quen tra.

Lợi thế bán hàng ít nơi có

Vũng Tàu là điểm du lịch cuối tuần của cả vùng Đông Nam Bộ, dòng khách từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống đều đặn quanh năm. Với mặt hàng hiếm và bán theo câu chuyện như mật ong dú, đó là lợi thế thật.

Nhưng cũng như mọi nơi du lịch, đây là chỗ hàng gắn mác đặc sản nhiều, nên người mua đã quen cảnh giác. Người bán được lâu thường là người cho khách xem chỗ nuôi và nói đúng con số mình có — một tổ một năm chỉ khoảng ba phần mười tới một lít rưỡi, nhà có bao nhiêu tổ thì cả năm có bấy nhiêu lít.