
An Nhơn là vùng làng nghề mai vàng lớn nhất nước, xen giữa ruộng lúa và vườn nhà ven sông Côn. Nay thuộc Gia Lai sau sáp nhập.
Về khí hậu thì câu trả lời đơn giản: nuôi được. Đây là Nam Trung Bộ, ấm quanh năm, không mùa lạnh. Nhưng đặc thù làng nghề ở đây tạo ra một vấn đề cần tính trước.
Mai cảnh là cây thương phẩm giá trị cao, được chăm theo quy trình chặt: bón, tỉa, và xử lý sâu bệnh nhiều đợt trong năm để giữ dáng và giữ lá cho đúng thời điểm.
Mật độ xử lý ở vườn mai cao hơn nhiều so với vườn cây ăn trái thông thường, và các vườn thì nằm san sát nhau.
Với đàn ong dú chỉ bay ba đến năm trăm mét, nếu bán kính đó phủ toàn vườn mai thì rủi ro là thật.
Mai cảnh được điều khiển để nở vào dịp Tết, nở rộ trong quãng rất ngắn rồi thôi. Nó không phải nguồn nuôi đàn quanh năm.
Nghĩa là vườn mai vừa không cho nguồn hoa đáng kể, vừa mang rủi ro hoá chất. Đây là kiểu đất mà nhìn thì xanh mướt nhưng với đàn ong lại kém.
| Chỗ | Nguồn hoa | Rủi ro | Nên? |
|---|---|---|---|
| Vườn nhà có cây ăn trái, xa khu mai | Mít, xoài, chuối, dừa, cây tạp | Thấp | Tốt nhất |
| Dải cây ven sông Côn | Cây ven sông nhiều loài | Thấp | Tốt |
| Xóm nằm giữa ruộng lúa | Vườn nhà là chính; lúa không đáng kể | Thuốc theo vụ lúa | Được nếu vườn đủ đa dạng |
| Giữa khu vườn mai | Rất ít, chỉ dịp Tết | Cao | Không |
Đứng ở chỗ định đặt, nhìn quanh trong tầm ba bốn trăm mét và ước lượng: bao nhiêu phần là vườn mai và vườn cảnh, bao nhiêu phần là vườn cây ăn trái và cây tạp.
Nếu phần vườn mai chiếm đa số thì tìm chỗ khác — thường chỉ cần lùi ra vài trăm mét về phía sông hoặc về xóm là đã khác hẳn.
Ở vùng làng nghề, người làm vườn đều có lịch chăm riêng và đều biết rõ mình xử lý gì vào lúc nào. Nói cho họ biết nhà mình có nuôi ong và hỏi lịch là việc dễ, và nó đáng giá hơn mọi biện pháp che chắn.
Ngoài chuyện vườn mai, vùng này có đủ thứ cần: ấm quanh năm, có sông, có vườn nhà truyền thống nhiều loại cây, và mùa khô không gay gắt như Tây Nguyên.
Chọn đúng chỗ đặt thì đây là vùng nuôi thuận, ở quy mô vài thùng vườn nhà.
Nam Trung Bộ mưa vào cuối năm, khoảng tháng 9 tới tháng 12, và khô từ đầu năm tới giữa năm. Ngược hẳn với miền Nam, nên lời khuyên theo tháng lấy từ trong đó đọc ở đây là lệch.
Quãng khó là cuối mùa khô, khoảng tháng 6 tới tháng 8: nắng gắt, nguồn hoa thưa. Giữ khay nước đầy và không lấy mật trong quãng đó.
Quãng lấy mật hợp lý là cuối mưa, khoảng tháng 12 tới tháng 1, khi đàn vừa qua mấy tháng sung nhất.
Được — ấm quanh năm, không mùa lạnh. Cái cần tính là tránh đặt thùng nơi bán kính bay phủ toàn vườn mai cảnh.
Không đáng kể. Mai được điều khiển để nở rộ dịp Tết trong quãng rất ngắn, không phải nguồn nuôi đàn quanh năm.
Vì mai cảnh là cây giá trị cao, được xử lý sâu bệnh nhiều đợt trong năm với mật độ cao hơn vườn cây ăn trái, mà các vườn lại nằm san sát.
Nhìn quanh trong tầm ba bốn trăm mét và ước lượng tỷ lệ vườn mai so với vườn cây ăn trái. Vườn mai chiếm đa số thì nên lùi ra phía sông hoặc về xóm.
Vườn nhà có cây ăn trái xa khu mai, hoặc gần dải cây ven sông Côn.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Không phải một câu trả lời cho cả miền. Ranh giới nằm giữa đồng bằng, trung du và vùng núi cao — và nó rất rõ.
Dải đất này có ba mối nguy xếp gần như liên tiếp nhau trong năm, và chúng đòi ba cách xử lý ngược chiều.
Đồng bằng sông Cửu Long trông như một vùng nhưng có ba nhịp mùa riêng, và lịch chăm đàn phải theo nhịp của chỗ mình.
Vùng cây công nghiệp lớn nhất nước có rất nhiều cây, nhưng phần lớn chúng trổ hoa cùng một quãng rồi thôi. Đó là bài toán chính ở đây.
Tây Nguyên không phải một vùng đồng nhất. Chênh lệch giữa các tiểu vùng lớn tới mức có nơi nuôi rất thuận, có nơi không nuôi được.
Cảnh đẹp và nhiều hoa dại không có nghĩa là nuôi được ong dú. Bốn điều dưới đây đáng làm rõ trước khi ai đó bỏ tiền mua đàn.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.