Lọc mật ong dú qua túi vải

Toàn bộ công đoạn lọc làm thủ công để giữ nguyên enzyme và hương.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Một con số quyết định mật để được bao lâu

Với mật ong nói chung, lượng nước trong mật quyết định phần lớn chuyện mật có dễ lên men hay không: càng nhiều nước, nấm men tự nhiên càng dễ hoạt động. Mật ong dú vốn chứa nhiều nước hơn mật ong mật rõ rệt — đó là đặc tính tự nhiên của loại mật này, không phải lỗi. Nhưng chính vì vậy, chỉ cần thêm một chút nước — mật non, ngày ẩm, dụng cụ ướt — là mật chuyển từ «chua thanh dễ chịu» sang «sủi bọt, chua gắt» rất nhanh.

Đo bằng khúc xạ kế

Khúc xạ kế cầm tay dành cho mật ong là dụng cụ nhỏ, giá không cao, dùng để đo lượng nước trong mật. Cách dùng cơ bản:

1. Lau sạch, khô mặt lăng kính.
2. Nhỏ một giọt mật đã lọc, để đúng nhiệt độ hướng dẫn của máy.
3. Đậy nắp, nhìn qua thị kính về phía có ánh sáng, đọc vạch.
4. Lau sạch ngay sau khi đo.

Nên hiệu chuẩn máy theo hướng dẫn đi kèm trước mỗi mùa thu.

Kết quả đo nói gì

Không nên so mật ong dú với tiêu chuẩn của mật ong mật — mật ong dú luôn «thua» về chỉ số này mà vẫn là mật tốt. Giá trị của việc đo nằm ở so sánh:

• So giữa các mẻ của chính mình: mẻ nào loãng hơn hẳn thường là lấy phải nhiều bọc chưa niêm, hoặc thu vào ngày ẩm.
• So giữa các thùng: thùng nào thường cho mật đặc hơn.
• So theo mùa: mùa khô mật thường ít nước hơn mùa mưa.

Ghi kết quả vào sổ cùng ngày thu và thùng. Sau vài mùa sẽ thấy rõ quy luật của vườn nhà mình.

Làm gì để mật không quá loãng

• Chỉ lấy bọc đã niêm.
• Thu vào ngày khô, sau vài ngày nắng.
• Dụng cụ, vật chứa khô hoàn toàn.
• Đậy kín ngay sau khi lọc; không để mật mở qua đêm.
• Bảo quản mát để làm chậm lên men.

Về chuyện «làm khô» mật

Một số cơ sở dùng thiết bị chuyên dụng để giảm bớt nước trong mật ong dú cho ổn định hơn. Việc này cần kiểm soát nhiệt độ rất chặt, vì nhiệt cao làm mất mùi vị đặc trưng. Ở vườn nhà, tự đun, phơi nắng hay sấy để «làm đặc» mật thường làm hỏng mật nhiều hơn là giúp. Cách an toàn là thu đúng, lọc sạch và để ngăn mát.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.