Tổ mật ong dú sau khi tách khỏi thùng

Phần tổ chứa mật sau khi tách. Màu sẫm là do sáp trộn nhựa cây, đặc trưng của ong dú.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Đàn sau mùa thu là đàn đang yếu thế

Lấy mật là lấy đi một phần dự trữ, và thường kèm theo việc cắt keo, làm vỡ vài bọc, để thùng mở một lúc. Đàn cần thời gian để dọn dẹp, trét lại keo, xây lại bọc và tích luỹ lại. Trong thời gian này, đàn dễ bị tổn thương hơn bình thường — nhất là trước ong lạ và kiến, những kẻ bị mùi mật kéo tới.

Ngay sau khi thu

• Đóng nắp khít, đúng chiều cũ, cố định chắc.
• Lau sạch mọi vệt mật trên nắp, thân thùng, giá đỡ.
• Thu hẹp cửa tổ tạm thời nếu cửa rộng — giúp ong gác dễ canh.
• Kiểm chống kiến: chén nước còn đầy, không có cành chạm thùng.
• Dọn mảnh tổ, mảnh keo dính mật khỏi khu nuôi.

Mấy ngày đầu: để ý cướp mật

Dấu hiệu bị cướp: nhiều ong lạ vây quanh cửa tổ, ong đánh nhau ở miệng ống, ong chết rơi dưới chân thùng, ong lạ bay ra với bụng căng. Nếu thấy, thu hẹp cửa hơn nữa, có thể tạm che cửa bằng lưới thưa cho tới khi đàn tự phòng thủ được, và tuyệt đối không mở thùng thêm.

Dấu hiệu đàn hồi phục tốt

• Sau vài ngày, nhịp ra vào trở lại như trước khi thu.
• Ong mang phấn và nhựa về đều — đàn đang nuôi quân và sửa tổ.
• Ống cửa được sửa sang lại, ong gác đứng đầy đủ.
• Không còn ong lạ lảng vảng.

Nếu sau vài tuần nhịp ra vào vẫn thấp hơn hẳn trước khi thu, có thể đã lấy quá tay, hoặc đã làm tổn thương khối trứng. Ghi lại để lần sau lấy ít hơn.

Bao lâu mới thu lần tiếp

Không có con số cố định. Đàn cần tích lại đủ bọc mật đã niêm, và phía trước phải còn mùa hoa để bù. Nhiều người nuôi chỉ thu một vài lần trong năm, vào những đợt hoa rộ. Thu dày hơn thường làm đàn mỏng dần qua từng mùa — sản lượng năm nay tăng nhưng năm sau giảm.

Tổ mật sau khi tách khỏi thùng

Phần bọc mật đã lấy ra cần được xử lý ngay: hút hoặc cho chảy hết mật vào vật chứa sạch, phần keo và sáp còn lại gom vào túi kín. Đừng để ngoài trời — đó là mồi kéo ong lạ tới cả khu nuôi.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.