Lấy tổ mật ra khỏi thùng ong dú

Thao tác lấy tổ. Giữ nguyên khối để mật không chảy ra ngoài.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Khi nào phải chuyển đàn sang thùng mới

• Thùng cũ mục, nứt, mối ăn, không còn che chở được.
• Đàn đang ở trong khúc gỗ, thân cây, hộp tạm cần chuyển sang thùng nuôi chuẩn.
• Thùng quá nhỏ so với đàn, không nới được.
• Muốn chuyển sang kiểu thùng chia tầng cho tiện thu mật, tách đàn.

Chuyển thùng là một trong những thao tác xáo trộn đàn mạnh nhất, nên chỉ làm khi có lý do rõ và vào mùa thuận.

Chuẩn bị

• Thùng mới sạch, phơi hết mùi, đúng cỡ, có sẵn một ít keo cũ trét vào trong để đàn quen mùi.
• Dụng cụ: dao mỏng, que gạt, khay đỡ, khăn ẩm, băng keo, lưới bịt cửa.
• Chọn ngày nắng ráo, giờ ong đi kiếm ăn nhiều.
• Hai người: một thao tác, một hỗ trợ.

Các bước chuyển từ thùng cũ

1. Đặt thùng mới ngay cạnh, cùng độ cao.
2. Mở thùng cũ, xác định khối trứng, bọc phấn, bọc mật.
3. Cắt keo quanh khối trứng, nâng từ dưới, giữ đúng chiều, đặt vào giữa thùng mới.
4. Chuyển các bọc phấn và một phần bọc mật còn nguyên, đặt quanh khối trứng.
5. Gạt nhẹ ong bám thùng cũ vào thùng mới.
6. Đậy nắp thùng mới, đặt đúng vào vị trí thùng cũ, cửa tổ cùng hướng cũ.
7. Để thùng cũ đã trống ra xa, bịt lại để ong không quay về đó.

Chuyển từ khúc gỗ

Khó hơn vì không biết tổ nằm thế nào bên trong. Thường phải mở dọc khúc gỗ từ một phía, từ từ, để thấy cấu trúc trước khi cắt. Khối trứng trong khúc gỗ hay bám chặt vào thành, phải cắt rất khéo. Lần đầu nên làm cùng người có kinh nghiệm.

Dấu hiệu đàn đã nhận nhà mới

• Sau vài ngày, ong ra vào đều ở cửa thùng mới.
• Ong bắt đầu kéo ống cửa, trét keo quanh miệng.
• Có ong mang phấn, mang nhựa về.
• Không có hiện tượng ong bỏ đi hàng loạt.

Trong vài tuần đầu, chống kiến kỹ, che chắn cẩn thận, không mở thùng. Đàn vừa chuyển nhà đang ở thời điểm yếu nhất.

Những lỗi hay gặp khi chuyển đàn

Đặt thùng mới lệch vị trí. Chỉ lệch nửa mét, ong đi kiếm ăn về vẫn lượn tìm chỗ cũ, nhiều con không vào được thùng mới. Thùng mới phải nằm đúng chỗ thùng cũ, đúng hướng cửa.

Bỏ quên phần khối trứng có ô chúa. Cắt vội, khối trứng vỡ làm đôi, một nửa nằm lại thùng cũ. Nếu nửa đó có chúa hoặc ô chúa, đàn mới sẽ gặp khó.

Chuyển hết mật sang. Bọc mật vỡ nhiều trong lúc chuyển, mật chảy tràn thùng mới, ong chết dính mật và ong lạ kéo tới. Chỉ chuyển những bọc còn nguyên, phần vỡ thì gom riêng.

Để thùng cũ gần đó. Thùng cũ còn mùi đàn, ong sẽ tiếp tục bay vào. Mang thùng cũ đi xa, bịt kín.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.