Lớp thực hành thu mật ngoài hiên trại

Buổi thực hành thu mật. Mỗi nhóm nhận một thùng và tự làm từ đầu đến cuối.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Ngoài trời có gì đáng lo

Ở trại hay vườn nhà, phần lớn việc thu mật diễn ra gần thùng, dưới mái hiên hoặc mái che — không có phòng sạch như xưởng chế biến. Điều đó không sao, miễn là biết bốn thứ có thể làm hỏng mật khi làm ngoài trời: bụi, côn trùng, nắng và độ ẩm.

Bụi và côn trùng

Gió mang bụi, lá vụn, phấn cỏ vào bất cứ vật chứa nào để mở. Ruồi, kiến, ong lạ bị mùi mật kéo tới chỉ sau vài phút. Cách đơn giản nhất: mọi vật chứa luôn đậy nắp hoặc phủ vải sạch, chỉ mở ra lúc rót. Bàn làm việc lau sạch trước khi bắt đầu, chân bàn cũng chống kiến như chân giá thùng.

Nắng

Mật để dưới nắng nóng lên nhanh. Nhiệt làm mất mùi thơm đặc trưng và đẩy nhanh quá trình lên men. Luôn làm dưới bóng râm, vật chứa không đặt chỗ nắng chiếu tới, và đưa mật vào chỗ mát càng sớm càng tốt.

Độ ẩm — thứ ít ai để ý

Mật ong nói chung có tính hút ẩm: để mở trong không khí ẩm, mật sẽ hút thêm hơi nước. Với mật ong dú — vốn đã chứa nhiều nước hơn mật ong mật — chỉ cần hút thêm một chút là mật loãng hơn, lên men mạnh hơn, chua nhanh hơn. Ở vùng nhiệt đới, sáng sớm và sau mưa độ ẩm rất cao.

• Chọn ngày khô ráo để thu, tránh ngay sau mưa.
• Không để mật mở nắp lâu, kể cả trong bóng râm.
• Lọc xong đậy kín ngay, không để qua đêm ngoài hiên.
• Không rửa dụng cụ rồi dùng ngay khi còn ướt.

Bố trí một chỗ thu lọc tạm

1. Chọn chỗ có mái, có bóng râm, cách khu thùng một đoạn — gần đủ để đi lại nhanh, xa đủ để ong không bu vào.
2. Một bàn sạch phủ tấm nhựa hoặc vải sạch.
3. Chậu nước sạch và khăn để rửa tay, lau mật rơi.
4. Vật chứa có nắp, xếp sẵn theo thứ tự dùng.
5. Túi đựng rác kín cho mảnh keo, bọc.
6. Nếu ong lạ kéo tới đông, dựng tạm lưới chắn hoặc chuyển phần lọc vào trong nhà.

Người thu cũng là một nguồn bẩn

Rửa tay trước khi làm, buộc tóc gọn, không ăn uống ngay bên cạnh vật chứa mật. Găng mỏng sạch giúp tay không dính keo và không đưa mồ hôi vào mật. Những điều này nghe hiển nhiên, nhưng chính chúng làm nên khác biệt giữa một chai mật để được lâu và một chai sủi bọt sau vài ngày.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.