Đây là nhóm nguyên nhân mất đàn mà ít ai tự xếp vào danh sách, vì ong dú không phạt mình ngay. Hậu quả tới nhiều tuần sau, dưới dạng một chuyện khác.
Người đã nuôi ong mật có lợi thế thật khi chuyển sang ong dú. Nhưng đúng cái lợi thế đó lại chứa một thói quen phải bỏ — và là thói quen khó bỏ nhất.
Hai việc trông giống nhau: cả hai đều là mình bỏ công ra vì đàn. Nhưng một cái giúp, một cái phá — và cái phá lại là cái cảm thấy có trách nhiệm hơn.
Nghề này dạy đừng mở thùng, nhưng có vài lúc buộc phải mở. Biết chính xác những lúc đó — và cách làm gọn nhất — là phần kỹ thuật thật.
Trang kiến thức về nuôi ong dú (stingless bee) tại Việt Nam.