Mua tổ vào mùa nào — và vì sao mùa quyết định nhiều hơn người bán

Người ta chọn nơi mua rất kỹ — hỏi ba bốn chỗ, so giá. Rồi mua vào bất cứ lúc nào tiện.

Nhưng mùa mua quyết định hai chuyện lớn: tổ đó có được tách đúng cách không, và đàn có kịp ổn định trước mùa khó không.

Vì sao mùa quan trọng tới vậy

Trong tự nhiên, đàn ong dú chỉ nhân lên khi nó dư sức: mùa hoa đang lên, quân đông, dự trữ có.

Nên người nuôi tử tế chỉ tách vào đầu mùa hoa — khi cả đàn mẹ lẫn tổ con còn cả mùa phía trước để hồi.

⇒ Nếu mình mua vào mùa khác mà vẫn có nhiều tổ sẵn, thì một trong hai chuyện đang xảy ra: họ tách sai mùa vì có đơn, hoặc tổ đó không phải từ tách đàn.

Cả hai đều đáng hỏi thêm.

Cửa sổ tốt nhất — đầu mùa hoa

Nhận ra bằng gì: cây quanh vườn bắt đầu trổ · ở tổ thì nhiều con mang cục phấn về · ra vào tăng dần.

Vì sao tốt:

Người bán tách đúng mùa — nên tổ con được dựng trong điều kiện tốt nhất.

Đàn về nhà mình còn cả mùa hoa phía trước để ổn định và tích trữ, trước khi mùa thiếu tới.

Mình có cả mùa để quan sát — thấy được đàn lúc mạnh nhất, nên biết «bình thường» ở vườn mình trông thế nào.

Cửa sổ chấp nhận được — giữa mùa hoa rộ

Vẫn ổn, với một lưu ý: tổ bán lúc này thường đã tách từ đầu mùa, nên hỏi kỹ tuổi tổ. Tổ tách được vài tháng và đã tự lập thì tốt.

Dấu hiệu tổ đã tự lập, nhìn từ ngoài: ra vào đều vào buổi sáng nắng · có con gác ở miệng ống · có con mang phấn về.

Nên tránh — cuối mùa hoa và mùa thiếu

Ba lý do, và cả ba đều thật:

1. Nếu tổ vừa được tách thì nó bị tách sai mùa — chia sức một đàn đang không dư. Tổ con như vậy vào nhà mình sẽ rất chật vật.

2. Đàn về nhà mới rồi đi thẳng vào mùa thiếu. Nó vừa phải học lại mốc, vừa phải trát lại chỗ bị xáo trộn, mà ngoài kia không có hoa.

3. Mình không đọc được đàn. Mùa thiếu thì đàn nào cũng thưa, cửa hẹp, ít phấn — nên không phân biệt được đàn khoẻ với đàn yếu khi đi xem.

Lý do thứ ba ít ai nghĩ tới, mà rất quan trọng với người mới.

Nếu người bán nói «mùa nào cũng được»

Đáng hỏi thêm. Có thể họ có sẵn tổ đã tách từ trước và nuôi tiếp — đó là câu trả lời tốt. Nhưng cũng có thể họ tách gấp theo đơn, hoặc bắt tổ hoang.

Câu hỏi gỡ được: «Tổ này tách từ bao giờ, và anh nuôi tiếp mấy tháng rồi?»

Và một câu nữa, rất lộ: «Mùa này anh có tách đàn không?» Người hiểu nghề sẽ nói thẳng là mùa này họ không tách.

Chuyện chờ

Nếu đang ở sai mùa thì chờ là quyết định đúng — và quãng chờ đó không phí:

Đi tìm chỗ đặt vào xế chiều, và ra nhìn lại sau một cơn mưa.

Dựng giá, bốn bát nước, mái che cho xong.

Đi một vòng khảo sát nguồn hoa quanh khu, ghi cái gì đang trổ. Làm vài lượt là bắt đầu có bản đồ mùa của vùng mình.

Nói chuyện với hàng xóm — báo mình sắp nuôi, nhờ báo trước khi phun thuốc.

Tìm người nuôi trong vùng để hỏi và để mua.

Chờ một mùa mà làm đủ năm việc này thì vào nghề chắc hơn hẳn mua vội rồi loay hoay.

Làm sao biết vườn mình đang ở mùa nào

Năm đầu thì chưa có sổ, nên hỏi người nuôi trong vùng: «Ở đây mùa hoa về vào quãng nào?»

Và tự nhìn: đi một vòng xem quanh khu có cây nào đang trổ không. Đó là cách trực tiếp nhất và không cần biết tên cây.

Từ năm thứ hai thì cuốn sổ trả lời — và đó cũng là một lý do nữa để ghi từ tuần đầu.