Bài hát: Giọt vàng Tây Ninh

Ca khúc về vùng đất Trảng Bàng, Tây Ninh và nghề nuôi ong dú nơi đây.

Bài này có hai lối hát khác nhau trên cùng một phần lời. Bản thứ hai nằm ngay dưới.

Câu chuyện đằng sau bài hát

«Giọt vàng Tây Ninh» gọi tên mật ong dú của một vùng đất cụ thể. Trại ong dú Ong Quý đặt ở Trảng Bàng, Tây Ninh — và mật ở đây, cũng như mật ở bất cứ đâu, mang dấu ấn của khí hậu và cây cối nơi ong sống. Bài hát là lời chào dành cho vùng đất đó.

Nuôi ong dú ở vùng hai mùa rõ rệt

Tây Ninh thuộc miền Đông Nam Bộ, nơi một năm chia thành mùa mưa và mùa khô khá rõ. Với ong dú, nhịp này quyết định gần như mọi việc của người nuôi.

Đầu mùa mưa: cây cối hồi lại, đâm chồi, ra hoa. Đàn ong bắt đầu phát triển. Đây là thời điểm thuận để nhận đàn mới, đặt thùng mới.

Giữa mùa mưa: có những đợt mưa dầm nhiều ngày, ong không ra ngoài được, đàn ăn vào dự trữ. Mái che và chống thấm quan trọng nhất trong giai đoạn này.

Cuối mùa mưa, đầu mùa khô: trời nắng ráo hơn, nhiều cây ra hoa, đàn tích mật tốt. Đây thường là lúc mật đặc và thơm hơn.

Giữa mùa khô: nắng nóng, hoa thưa. Đàn chậm lại, người nuôi tăng che nắng, không thu mật, không tách đàn.

Khu vườn cần gì

• Bóng mát: mùa khô nắng gắt, thùng cần tán cây hoặc mái che tốt, nhất là phía tây.
• Hoa rải rác quanh năm: vùng có nhiều vườn cây ăn trái và cây trồng; trồng thêm cây ra hoa vào những tháng thiếu hoa giúp đàn đỡ đói.
• Nước: mùa khô ong cũng cần nước; một chậu nước nông có đá để ong đậu là đủ.
• Hạn chế thuốc: vùng trồng trọt nhiều thì phun thuốc nhiều — nói chuyện với hàng xóm, chọn chỗ đặt xa ruộng phun.

Vì sao mật mỗi vùng một vị

Ong dú kiếm ăn quanh tổ, nên mật của chúng là bản tóm tắt cây cối trong vài trăm mét quanh đó. Vùng có nhiều cây ăn trái cho mật một vị, vùng rừng cho mật vị khác, vùng nhiều hoa dại lại khác nữa. Cùng một vùng, mùa này với mùa kia cũng khác. Đó là lý do người ta gọi mật theo tên vùng — không phải để quảng cáo, mà vì vị mật thật sự gắn với nơi ong sống.

«Giọt vàng» — màu của mật

Mật ong dú có thể từ vàng nhạt tới hổ phách, nâu sẫm, tùy nguồn hoa và độ chín. Màu không quyết định chất lượng. Điều quyết định là mật được thu đúng — chỉ bọc đã niêm, không lẫn phấn, không đun — và được giữ mát.

Bài hát có hai lối hát khác nhau trên cùng phần lời — bản thứ hai nằm ngay dưới.

Câu hỏi thường gặp

Lối hát thứ hai