Thao tác với cầu ong dú bằng găng tay

Cách cầm và đặt cầu sao cho không đè vỡ bọc mật. Đây là lỗi thường gặp nhất của người mới.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Khi nào phải cầm khối tổ lên

Phần lớn thời gian, người nuôi ong dú không cần chạm vào tổ. Nhưng có vài việc buộc phải nâng một phần tổ ra khỏi thùng: tách đàn, chuyển đàn sang thùng mới, thu mật ở loại thùng không chia tầng, hoặc cứu một đàn có thùng bị hỏng. Những lúc đó, cách cầm và đặt quyết định đàn sống khoẻ hay bị sụp tổ.

Giữ đúng chiều

Khối trứng ong dú được xây theo chiều trên dưới nhất định. Ô trứng có thức ăn lỏng bên trong, ấu trùng nằm trên lớp thức ăn đó. Lật ngược hoặc nghiêng mạnh có thể làm ấu trùng chìm, chết ngạt. Vì vậy nguyên tắc số một: nhấc lên chiều nào, đặt xuống đúng chiều đó, giữ thăng bằng suốt quá trình.

Đỡ ở đâu

• Đỡ từ phía dưới, bằng cả lòng bàn tay hoặc một tấm đỡ mỏng, không bóp từ hai bên.
• Cắt các sợi keo nối với vách thùng trước khi nâng — kéo ra khi keo còn dính là xé luôn khối trứng.
• Nâng chậm, thẳng, không lắc, không xoay.
• Đặt xuống chỗ đã chuẩn bị sẵn — thùng mới, khay sạch — không cầm lâu trên tay để tìm chỗ.

Làm việc với keo dính

Keo ong dú vừa dính vừa dai. Găng tay mỏng giúp không bị dính vào da và giữ cảm giác ngón tay. Dao hoặc que gạt nên mỏng, sắc, thỉnh thoảng nhúng nước sạch để keo không bám vào lưỡi. Đừng dùng sức kéo một sợi keo chưa cắt đứt — lực truyền thẳng vào khối trứng.

Trời quá nóng thì keo mềm và chảy, khó cắt gọn; trời lạnh thì keo cứng và giòn. Buổi sáng muộn hoặc đầu chiều thời tiết dễ chịu thường là lúc keo dễ làm việc nhất.

Những thao tác tuyệt đối tránh

• Lật ngược khối trứng để «xem mặt dưới».
• Bóp hai bên khối tổ để nhấc lên.
• Đặt khối tổ lên nền đất, lá cây, nơi có kiến.
• Để khối trứng phơi nắng trực tiếp dù chỉ vài phút.
• Thổi vào tổ để đuổi ong — hơi thở ấm, ẩm và có mùi làm ong kích động.

Sau khi đặt lại

Kiểm tra khối tổ nằm vững, không nghiêng, không chạm sát nắp. Ong sẽ tự trét keo nối lại với thùng trong vài ngày. Đóng nắp nhẹ, để yên. Những ngày sau quan sát cửa tổ: nếu ong ra vào bình thường, có mang phấn, thao tác đã đạt.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.