Mở thùng ong dú lần đầu — thao tác đúng

Bài thực hành mở thùng. Ong dú không đốt nên không cần đồ bảo hộ như ong mật, nhưng vẫn phải mở nhẹ để không vỡ cấu trúc tổ.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Chờ bao lâu mới mở lần đầu

Đàn vừa chuyển tới chỗ mới đang bận định vị, sửa lại những chỗ keo bị nứt trên đường, ổn định lại khối trứng. Mở thùng lúc này là thêm một lần xáo trộn. Phần lớn người nuôi lâu khuyên chờ ít nhất vài tuần, trong thời gian đó chỉ quan sát cửa tổ. Nếu cửa tổ cho thấy ong ra vào đều, có mang phấn, có ong gác — đàn đang ổn, càng không cần vội mở.

Mở để xem những gì

Lần đầu, chỉ đặt mục tiêu nhìn, không làm gì thêm:

• Khối trứng có còn nguyên, có ô mới được xây thêm không.
• Mật độ ong có tương đương lúc nhận không.
• Bọc mật, bọc phấn có thêm bọc mới, bọc có đầy không.
• Keo đã trét kín các khe nứt lúc vận chuyển chưa.
• Dấu hiệu lạ: giòi, mốc, ô vỡ nhiều, mùi chua gắt.

So với lúc nhận

Nếu lúc nhận có chụp ảnh khối trứng thì lần mở đầu là lúc so sánh. Khối trứng to ra, có ô mới, keo trét kín — đàn đã nhận chỗ. Khối trứng teo lại, ô cũ bị bỏ, ít ong — cần xem lại chỗ đặt, kiến, nắng nóng, và hỏi người bán.

Năm lỗi hay gặp ở lần mở đầu tiên

1. Cạy nắp mạnh. Keo dính nắp chặt, người mới dùng sức nạy một phát. Thùng giật mạnh, khối trứng bên trong có thể nứt. Đúng cách là gạt nhẹ dọc mép bằng dao mỏng rồi nhấc thẳng.

2. Mở quá lâu. Mải nhìn, mải chụp ảnh, mười mấy phút chưa đóng. Khối trứng phơi ra lâu sẽ lạnh và khô.

3. Chọc vào khối trứng. Tò mò muốn xem rõ, dùng que gạt sang bên. Ô trứng rất mỏng, vỡ là mất.

4. Đóng nắp lệch chiều. Nắp đặt ngược hoặc lệch làm hở mép, kiến và ruồi vào.

5. Mở rồi mở tiếp. Lần đầu thấy thú vị, mấy hôm sau lại mở. Đàn liên tục phải sửa tổ.

Sau khi đóng

Ghi lại những gì thấy, kèm ảnh nếu có. Để đàn yên ít nhất vài tuần tới lần xem tiếp theo. Những ngày sau, quay lại thói quen quan sát cửa tổ — đó vẫn là cách đọc sức khoẻ đàn tốt nhất mà không làm phiền chúng.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.